Από την οικογένεια στο σχολείο
Στην οικογένεια κάνουμε τα πρώτα μας βήματα, γνωρίζουμε
νέα πρόσωπα (τους συγγενείς και τους φίλους), μαθαίνουμε
τους πρώτους κανόνες συμπεριφοράς. Συχνά, στο οικογενειακό
περιβάλλον μαθαίνουμε να συλλαβίζουμε τα πρώτα γράμματα
και να μετράμε.
Όμως μόνο η οικογένεια δεν αρκεί να μας προσφέρει εκείνες
τις γνώσεις που θα μας είναι απαραίτητες στη ζωή μας αργότερα.
Για να ενταχθούμε ομαλά στο κοινωνικό
σύνολο, είναι αναγκαίο να μάθουμε να συμβιώνουμε με
ανθρώπους που δε γνωρίζουμε από πριν και να συνεργαζόμαστε
με αυτούς. Είναι ακόμα απαραίτητο να εξοικειωθούμε με
ρόλους παρόμοιους με αυτούς που θα κληθούμε να αναλάβουμε
αργότερα όταν μεγαλώσουμε.
Την εκπλήρωση του σκοπού αυτού αναλαμβάνει
το σχολείο.
Στο σχολείο το παιδί:
θα καλλιεργήσει το χαρακτήρα του και θα αναπτύξει
την προσωπικότητά του
θα μάθει να συνεργάζεται με τους δασκάλους και τους
συμμαθητές του
θα σέβεται την προσωπικότητα των άλλων και θα αποδέχεται
τις ιδιαιτερότητές τους
θα συνδυάζει αυτά που ζεί με αυτά που μελετάει.
θα αποκτήσει υπευθυνότητα.
θα αποκτήσει την ικανότητα να χρησιμοποιεί ορθά τον
προφορικό και το γραπτό λόγο.
θα κατανοήσει βασικές έννοιες και θα αποκτήσει σταδιακά
την ικανότητα μετάβασης από τα κατακτούν το περιεχόμενο
δεδομένα των αισθήσεων στην αφηρημένη σκέψη
θα συμμετέχει σε διαδικασίες λήψης αποφάσεων ως υπεύθυνο
άτομο
θα μάθει να εργάζεται με βάση ένα σχέδιο και πρόγραμμα
θα πάρει εκείνες τις γνώσεις που θα του είναι αναγκαίες
για να αντεπεξέλθει στα προβλήματα της καθημερινότητας
και γνώσεις χρήσιμες για την επαγγελματική του αποκατάσταση.
θα εξοικειθεί σιγά-σιγά με τις ηθικές, θρησκευτικές,
εθνικές, ανθρωπιστικές και άλλες αξίες.
θα μπορεί να εκτιμούν τα έργα της τέχνης και να εκφράζεαι
ανάλογα, μέσα από τα δικά του καλλιτεχνικά δημιουργήματα.
Το σχολείο θα συμβάλλει στην ολόπλευρη, αρμονική και
ισόρροπη ανάπτυξη της προσωπικότητας των μαθητών, ώστε,
ανεξάρτητα από φύλο και καταγωγή, να μπορούν να ζήσουν
δημιουργικά.
Παιδεία, υποχρέωση του κράτους
Σε όλα τα σύγχρονα κράτη του κόσμου η παιδεία αποτελεί
βασική υποχρέωση του κράτους προς τους πολίτες. Έτσι και
στην Ελλάδα, σύμφωνα με το Σύνταγμά μας (άρθρο 16), «η
παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του κράτους και έχει
σκοπό την ηθική, πνευματική, επαγγελματική και φυσική
αγωγή των Ελλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής
συνείδησης και τη διάπλασή τους σε ελεύθερους και υπεύθυνους
πολίτες».
Εκπαίδευση, δικαίωμα και υποχρέωση
Επειδή ακριβώς είναι μεγάλη η σημασία της παιδείας, γι’
αυτό το λόγο το ελληνικό κράτος:
έχει καθιερώσει τη δωρεάν εκπαίδευση σε όλες τις βαθμίδες
της (από το νηπιαγωγείο δηλαδή ως και το Πανεπιστήμιο)
έχει ορίσει να είναι υποχρεωτική η εκπαίδευση, τουλάχιστον
για τα εννιά πρώτα χρόνια της (δημοτικό και γυμνάσιο).
ΕΚΚΛΗΣΙΑ
Εκκλησία
Στη Χριστιανική θρησκεία εκκλησία σημαίνει το σύνολο των
Χριστιανών, δηλαδή το σύνολο των ανθρώπων που πιστεύουν
στο Χριστό. Στην καθομιλούμενη, εκκλησία σημαίνει και
το ναό όπου προσεύχονται οι Χριστιανοί.
Χώροι λατρείας των θρησκειών
Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν στο Θεό και χρησιμοποιούν
ένα χώρο για να τον λατρέψουν, να προσευχηθούν και να
τελέσουν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα. Ο χώρος αυτός
για τους Χριστιανούς είναι ο ναός και φέρει συνήθως το
όνομα κάποιου Αγίου ή ενός θρησκευτικού γεγονότος. Σε
όλες τις θρησκείες υπάρχουν τόποι λατρείας, όπως π.χ.
το τέμενος για τους Μουσουλμάνους και η συναγωγή για τους
Εβραίους.
Εκκλησία, το κοινωνικό της πρόσωπο
Η λειτουργία της εκκλησίας δεν εξαντλείται μόνο σε πνευματικά
και λατρευτικά θέματα αλλά επεκτέινεται και σε τομείς
της κοινωνικής ζωής. Ο κοινωνικός ρόλος της εκκλησίας
είναι σε αρκετές περιπτώσεις σημαντικός. Ενισχύει οικονομικά
και στηρίζει πνευματικά τους ανθρώπους που σε κάποια περίοδο
της ζωής τους έχουν ανάγκη. Προσφέρει τροφή και στέγη
σε άπορους συμπολίτες μας. Λειτουργεί οικοτροφεία, ορφανοτροφεία,
γηροκομεία, νοσοκομεία, παιδικές κατασκηνώσεις, διενεργεί
αποστολές βοήθειας σε κράτη που βρίσκονται σε εμπόλεμη
κατάσταση ανεξάρτητα από τις θρησκείες που πιστεύουν οι
λαοί αυτών των κρατών. Βοηθάει με πολλούς τρόπους σε διάφορες
περιπτώσεις μεγάλων καταστροφών (σεισμοί, πλημμύρες κ.λ.π.)
αποστέλλοντας υλικό και εθελοντικό προσωπικό.
Επιπλέον, σε πολλές ενορίες λειτουργούν κατηχητικά σχολεία
και κέντρα νεότητας με παιδικές χορωδίες, τμήματα όπου
τα παιδιά μπορούν να μάθουν μουσικά όργανα, βυζαντινή
μουσική, παραδοσιακούς χορούς, αγιογραφία, χρήση υπολογιστών
κ.ά.
Ενορία
Μία γεωγραφική περιφέρεια (συνήθως μέρος πόλης) που ανήκει
στη δικαιοδοσία ενός ναού και περιλαμβάνει τους ορθόδοξους
χριστιανούς που κατοικούν σε αυτήν.
Όλοι ίσοι
Μπροστά στο Θεό όλοι είμαστε ίσοι: μικροί και μεγάλοι,
πλούσιοι και φτωχοί, διάσημοι και άσημοι, άνδρες και γυναίκες.
ΟΜΑΔΕΣ
Ομάδα
Το οικογενειακό μας περιβάλλον, οι συμμαθητές μας, η παρέα
μας, όλα αυτά είναι μικρές ομάδες. Τις περισσότερες φορές
αυτές οι μικρές ομάδες επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας.
Υπάρχουν και ομάδες που είναι πιο μεγάλες και πιο οργανωμένες,
όπως οι αθλητικές, τα σωματεία, οι πολιτιστικοί σύλλογοι,
οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι πολιτικές οργανώσεις.
Στις ομάδες αυτές μπορούμε αν θέλουμε να ενταχθούμε σε
μεγαλύτερες ηλικίες. Πρέπει να ξέρουμε ότι εκεί οφείλουμε
να ακολουθούμε κάποιους κανόνες – κανονισμούς.
Ένας άνθρωπος μπορεί να συμμετέχει σε πολλές
ομάδες.
Γιατί υπάρχουν οι ομάδες
Οι άνθρωποι για να αντιμετωπίζουν καλύτερα τα προβλήματά
τους και να ικανοποιούν τις ανάγκες τους συγκροτούν ομάδες.
Ακόμα και δυο άνθρωποι, όταν συνεργάζονται ή εξαρτώνται
ο ένας από τον άλλο και επιδιώκουν
κάποιο κοινό σκοπό, αποτελούν ομάδα. Θα λέμε ότι οι άνθρωποι
αποτελούν ομάδα όταν έχουν κοινό σκοπό, συναντιούνται
και καθένας αναλαμβάνει μια αρμοδιότητα για να πετύχουν
αυτό το σκοπό. Έτσι για παράδειγμα, στην ποδοσφαιρική
ομάδα οι παίκτες της συνεργάζονται μεταξύ τους για να
βάλουν γκολ στην αντίπαλη ομάδα, αλλά και για να εμποδίσουν
την αντίπαλη ομάδα να βάλει γκολ σε αυτούς. Στη θεατρική
ομάδα όλα τα μέλη
έχουν μια αρμοδιότητα. Ο σκηνοθέτης, ο σκηνογράφος και
κάθε ηθοποιός που αναλαμβάνει έναν ρόλο, προσπαθούν όλοι
μαζί να συνεργαστούν όσο καλύτερα μπορούν, για να παρουσιάσουν
την παράσταση.
Κανόνες της ομάδας
Μερικά παιδιά αποφασίζουν να παίξουν ένα παιχνίδι. Αν
κάποιο παιδί δεν ξέρει το παιχνίδι αυτό, το πρώτο πράγμα
που θα κάνουν τα άλλα είναι να του δείξουν το πώς παίζεται.
Έτσι μαθαίνει τους κανόνες του παιχνιδιού και αν τώρα
θέλει να παίξει, πρέπει να τους σεβαστεί.
Ανάλογα με τους κανόνες των παιχνιδιών
υπάρχουν και οι κανόνες που ρυθμίζουν τις σχέσεις, τις
δραστηριότητες και τη συμπεριφορά είτε ανάμεσα στα μέλη
μιας ομάδας, είτε ανάμεσα σε διαφορετικές ομάδες. Οι κανόνες
δεν ισχύουν για πάντα. Όπως αλλάζουν οι κοινωνικές συνθήκες,
χρειάζεται να αλλάξουν και αυτοί. Άλλωστε οι κανόνες δεν
είναι πάντοτε αποδεκτοί από όλα τα μέλη. Οι κανόνες μπαίνουν
σε συμφωνία με όσα πιστεύουν τα μέλη αλλά και με ότι τα
συμφέρει. Είναι αναγκαίο οι κανόνες να γίνονται αντικείμενο
διαπραγμάτευσης μεταξύ των μελών της ομάδας που αφορούν.
Διάρκεια ομάδας
Ανάλογα με τη χρονική διάρκεια που έχει μια ομάδα, μπορεί
να είναι πρόσκαιρη (με μικρή χρονική διάρκεια) ή μόνιμη
(με μεγάλη χρονική διάρκεια).
Μόνιμη ομάδα
Σ` ένα σχολείο υπάρχει χορωδία. Τα μέλη της είναι μαθητές
της Ε΄ και ΣΤ΄ τάξης. Φυσικό είναι το επόμενο σχολικό
έτος οι μαθητές της ΣΤ΄ να πάνε στο γυμνάσιο. Όμως η χορωδία
του σχολείου παραμένει και εξακολουθεί να υπάρχει, γιατί
τώρα έχει ως μέλη τους περυσινούς μαθητές της Ε΄ που φοιτούν
στην ΣΤ΄ και νέα μέλη τους μαθητές της Ε΄ που πέρυσι ήταν
στην Δ΄ τάξη. Η χορωδία του σχολείου λοιπόν, αποτελεί
μία μόνιμη ομάδα.
Πρόσκαιρη ομάδα
Ο δάσκαλος αναθέτει σε μια ομάδα μαθητών να μελετήσουν
και να παρουσιάσουν το θέμα «τα βουνά της Ελλάδας». Τα
μέλη της ομάδας αυτής ανατρέχουν στην εγκυκλοπαίδεια,
στο γεωφυσικό χάρτη, στα βιβλία, στις σημειώσεις τους,
στον Η/Υ και αντλούν πληροφορίες. Ύστερα συνεργάζονται
μεταξύ τους και παρουσιάζουν την εργασία. Μετά την παρουσίαση
της εργασίας, η ομάδα αυτή παύει να υπάρχει γιατί πέτυχε
το συγκεκριμένο σκοπό για τον οποίο συγκροτήθηκε. Είναι
μία πρόσκαιρη ομάδα.
ΣΥΛΛΟΓΟΙ
Σύλλογος
Όταν οι μόνιμες ομάδες πάρουν και «τυπικό χαρακτήρα»,
δηλαδή αναγνώριση από το Πρωτοδικείο, λέγονται σύλλογοι.
Αυτοί ανάλογα με το σκοπό που επιδιώκουν και τις δραστηριότητές
τους διακρίνονται σε αθλητικούς, πολιτιστικούς, περιβαλλοντικούς,
επιστημονικούς, φιλανθρωπικούς, κ.λ.π. Υπάρχουν ακόμη
και σύλλογοι που λειτουργούν με βάση νόμους του κράτους,
όπως ο σύλλογος διδασκόντων στα σχολεία.
Σύλλογος γονέων και κηδεμόνων
Στο σύλλογο γονέων και κηδεμόνων κάθε σχολείου συμμετέχουν
ως μέλη οι γονείς και οι κηδεμόνες των μαθητών του σχολείου.
Αυτοί εκλέγουν με ψηφοφορία τον πρόεδρο και το διοικητικό
συμβούλιο. Σκοπός του συλλόγου αυτού είναι να βοηθήσει
στην καλύτερη λειτουργία του σχολείου και γι’ αυτό συνεργάζεται
με τους δασκάλους, την τοπική κοινωνία και τους εκπροσώπους
της. Σε πολλά σχολεία αναλαμβάνει δραστηριότητες όπως
τη δημιουργία τμημάτων χορού, αθλητικών και εικαστικών
δραστηριοτήτων, θεάτρου, τη διοργάνωση εκδρομών, έκθεσης
παιδικού βιβλίου, την έκδοση ημερολογίου κ.λ.π.
Οργάνωση συλλόγου
Τα μέλη ενός συλλόγου συνήθως εκλέγουν με ψηφοφορία το
διοικητικό συμβούλιο και τον πρόεδρο. Το βασικό κείμενο
ενός συλλόγου είναι το «καταστατικό» του, Σε αυτό αναφέρονται
οι σκοποί και οι δραστηριότητές του, περιγράφεται ο τρόπος
εγγραφής των μελών, η διαδικασία εκλογής του διοικητικού
συμβουλίου και γενικότερα περιλαμβάνονται οι βασικοί κανόνες
λειτουργίας του συλλόγου.
Οι σύλλογοι προσφέρουν στην τοπική κοινωνία
Οι σύλλογοι πολλές φορές προσφέρουν έργο στις τοπικές
κοινωνίες συμπληρωματικά με τις υπηρεσίες των δήμων και
του κράτους. Έτσι ο εξωραϊστικός σύλλογος ενός χωριού,
έκανε μια βρύση, ο πολιτιστικός σύλλογος οργάνωσε διήμερο
πολιτιστικών εκδηλώσεων, ο φυσιολατρικός σύλλογος πραγματοποίησε
σε συνεργασία με το δήμο δενδροφύτευση σ’ ένα χώρο και
ο σύλλογος προστασίας του περιβάλλοντος ενός παραθαλάσσιου
χωριού καθάρισε τις ακτές από τα σκουπίδια.
Συμμετοχή σε συλλόγους
Γενικά η συμμετοχή σε συλλόγους είναι προαιρετική. Υπάρχουν
όμως περιπτώσεις όπου η συμμετοχή σε αυτούς είναι υποχρεωτική.
Στο σχολείο σου οι διδάσκοντες συμμετέχουν υποχρεωτικά
στο Σύλλογο Διδασκόντων. Αυτός συνεδριάζει και παίρνει
αποφάσεις για διάφορα θέματα που αφορούν στη λειτουργία
του σχολείου π.χ. αναθέτει τη διδασκαλία των μαθημάτων,
προγραμματίζει επισκέψεις, εκδρομές, εκδηλώσεις, επιλέγει
σημαιοφόρους και παραστάτες για τις παρελάσεις κ.λ.π.
