Θέλετε να κάνετε έναν απολογισμό του έργου σας στα δεκατρία χρόνια που βρίσκεστε στην Αλβανία;
Με τη χάρη του θεού, ανασυστάθηκε από τα
ερείπια μια επί 23 χρόνια διαλυμένη Ορθόδοξη Αυτοκέφαλη
Εκκλησία. Σε πολλές περιοχές, ακόμα και τα ίχνη των ερειπίων
είχαν εξαφανιστεί. Έπρεπε όλα να ξεκινήσουν από την αρχή,
μέσα σε συνθήκες εξαιρετικά αντίξοες. Τηλεγραφικά σημειώνω:
Αναδιοργανώθηκαν οι εκκλησιαστικές δομές, οργανώθηκαν
οι Ορθόδοξες ενορίες στις περισσότερες πόλεις και στα
χωριά. Έπειτα από πολύτροπη αντίσταση συγκροτήθηκε το
1998 η Ιερά Σύνοδος. Καλλιεργήθηκε η Ορθόδοξη πίστη και
συνείδηση, με έμφαση στη λειτουργική ζωή, το κήρυγμα,
την κατήχηση και την προσφορά αγάπης. Για τη δημιουργία
γηγενών στελεχών άρχισε (1992) η λειτουργία Ιερατικής
Σχολής· και αργότερα (1997), σε ιδιόκτητο συγκρότημα κτιρίων,
συνέχισε ως «Ορθόδοξος θεολογική Ακαδημία -Ανάστασις».
Χειροτονήθηκαν 130 νέοι κληρικοί, με μόρφωση λυκείου ή
πανεπιστημίου και τριετή ιερατική εκπαίδευση. Ιδρύθηκε
(1998) το Εκκλησιαστικό Λύκειο «Τίμιος Σταυρός», στο Αργυρόκαστρο,
με Οικοτροφείο.
Έμφαση δόθηκε στα οικονομικά έργα, για την
κάλυψη άμεσων λειτουργικών και διοικητικών αναγκών. Οικοδομήθηκαν
85 νέοι ναοί, αναστηλώθηκαν περίπου 70, ενώ επισκευάσθηκαν
άνω των 140. Περισσότερα από 20 μεγάλα οικοδομήματα ανεγέρθησαν
ή ανακατασκευάσθηκαν, για να στεγάσουν μητροπολιτικά οικήματα,
σχολές, ξενώνες, εργαστήρια, κλινικές. Με το μακρόπνοο
αυτό οικοδομικό πρόγραμμα, η Εκκλησία μας αναδείχθηκε
σε έναν από τους πιο σημαντικούς επενδυτές, που έδωσε
δουλειά και αξιοπρέπεια σε χιλιάδες ανθρώπους. Συγχρόνως
έγινε συστηματική μεταφραστική και εκδοτική προσπάθεια.
Εκδίδονται, η μηνιαία αλβανική εφημερίδα Ngjallja (Ανάστασις)
και τέσσερα περιοδικά· επίσης βιβλία λειτουργικά, εποικοδομητικά,
επιστημονικά (έως τώρα, περίπου 70). Ιδιαίτερα φροντίσαμε
να βοηθήσουμε τη νεολαία. Στα δημόσια σχολεία απαγορεύεται
οποιαδήποτε αναφορά σε θρησκεία. Σε πολλές πόλεις ιδρύσαμε
νεανικά κέντρα και νεανικές ομάδες με πνευματικές και
πολιτιστικές δραστηριότητες. Μεγάλη επιτυχία έχουν οι
θερινές και χειμερινές κατασκηνώσεις στα τέσσερα κατασκηνωτικά
συγκροτήματα που δημιουργήθηκαν. Συμμετέχουν 1.500 περίπου
παιδιά και νέοι απ' όλη τη χώρα. Πρόσφατα άρχισε τη λειτουργία
του το «Σπίτι της ελπίδος» (ένα πρότυπο Ορφανοτροφείο).
Παράλληλα με την εσωτερική ανασυγκρότηση,
η Ορθόδοξος Εκκλησία της Αλβανίας ανέπτυξε ευρύτατο κοινωνικό
έργο με πρωτοποριακά προγράμματα στους τομείς κοινωνικής
προνοίας, υγείας, παιδείας, πολιτισμού, περιβάλλοντος
-ιδιαίτερα σε περιόδους πολιτικοκοινωνικής κρίσεως της
χώρας (1992, '94, '97, '99)- με διανομές χιλιάδων τόνων
τροφίμων, ρουχισμού, φαρμάκων, για την ανακούφιση πτωχών
οικογενειών, προσφύγων, καθώς και με προσφορά νοσοκομειακού
υλικού σε πόλεις, χωριά και κοινωφελή αλβανικά ιδρύματα.
Στον τομέα Υγείας συμβάλλει ιδιαίτερα το Διαγνωστικό Ιατρικό
Κέντρο «Ευαγγελισμός» στα Τίρανα (που έχει 24 ειδικότητες
και εξυπηρετεί 5-6 χιλιάδες ασθενείς το μήνα), με πολυϊατρεία
(Καβάγια, Κορυτσά, Λούσνια, Γεωργουτσάτι) και κινητή οδοντιατρική
μονάδα. Όταν η Αλβανία δέχθηκε κύματα προσφύγων από το
Κοσσυφοπέδιο, η Ορθόδοξος Εκκλησία, σε συνεργασία με διεθνείς
θρησκευτικούς οργανισμούς, οργάνωσε ευρύτατο πρόγραμμα
βοηθείας που υπερέβη τα 12 εκατομμύρια δολάρια και έτσι
συμπαρασταθήκαμε σε περισσότερους από 33.000 πρόσφυγες,
προσφέροντας τρόφιμα, ρουχισμό, στέγη, οικιακή και ιατρική
βοήθεια, οργανώνοντας καταυλισμούς.
Στον τομέα της Παιδείας, εκτός των Σχολών που ανέφερα προηγουμένως, ιδρύσαμε 14 νηπιαγωγεία σε διάφορες πόλεις, πρότυπο δημοτικό σχολείο και δύο Ινστιτούτα Επαγγελματικής Καταρτίσεως. Είναι τα πρώτα που λειτούργησαν στην Αλβανία· στα Τίρανα με έξι ειδικότητες και στη Δερβιτσάνη του Αργυροκάστρου με τρεις.
Έχουν επίσης οργανωθεί επιστημονικά Συμπόσια,
διάφορες Εκθέσεις, κυκλοφόρησαν επιστημονικές εκδόσεις
και ντοκιμαντέρ.
