Ενδεικτικό σχέδιο εργασίας "Ο τρόπος ζωής μιας οικογένειας, άλλοτε και τώρα"
Μια συστηματικότερη περιγραφή αυτού του σχεδίου εργασίας δίδεται στο αντίστοιχο «διαθεματικό σχέδιο εργασίας»
Οι μαθητές να ενθαρρυνθούν να ανατρέξουν σε οικογενειακά άλμπουμ φωτογραφιών ή οικογενειακά βίντεο από παλιότερες οικογενειακές κοινωνικές συγκεντρώσεις και οικογενειακές στιγμές. Να ρωτήσουν τους γονείς, τους παππούδες και γιαγιάδες, τους θείους που και πως μεγάλωσαν εκείνοι (εδώ στον ίδιο τόπο που κατοικούν τώρα ή αλλού), πως ήταν οι συνθήκες εργασίας και ποιες οι δυσκολίες που αντιμετώπιζαν την εποχή που ήσαν νέοι. Να καταγράψουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα που πιστεύουν ότι είχε η εποχή εκείνη σε σχέση με την σημερινή. Είχαν κάποιες συνήθειες και εκδηλώσεις που με τον χρόνο διαφορποιήθηκαν ή και ξεχάστηκαν; Ποιες κατά την γνώμη τους είναι οι αιτίες που άλλαξε ο τρόπος ζωής. Πως αυτό επηρέασε την οικογενειακή ζωή; Μετά την παραπάνω καταγραφή οι μαθητές ομαδοποιούνται σε μικρές ομάδες με κοινά χαρακτηριστικά στις απαντήσεις για περαιτέρω επεξεργασία κυρίως των αιτίων της αλλαγής στον τρόπο ζωής που κατέγραψαν. Κριτήρια ομαδοποίησης μπορεί να είναι: αστική - αγροτική/νησιωτική περιοχή, ύπαρξη μεταναστευτικού ρεύματος, αστικοιποίηση (εσωτερική μετανάστευση), πρόσφυγες κ.ά. Ο εκπαιδευτικός θα βοηθήσει στην κατανομή των μαθητών σε ομάδες ώστε να μην υπάρχουν αδύναμες ομάδες. Κάθε ομάδα θα παρουσιάσει τα αποτελέσματα της δουλειάς αυτής στην τάξη και γίνεται καταγραφή στον πίνακα των πλεονεκτημάτων, των μειονεκτημάτων της εποχής εκείνης καθώς και των αιτιών-λόγων που συντέλεσαν για να αλλάξουν τα πράγματα. Το ίδιο θα γίνει για όλες τις ομάδες που θα συπληρώνουν τα στοιχεία πο έχουν ξεκινήσει οι προηγούμενες ομάδες. Έτσι δημιουργείται ένας συγκεντρωτικός πίνακας με ομαδοποίηση των απαντήσεων των συγγενών. Κάθε μαθητής συγκρίνει τις απαντήσεις που έλαβε από τους συγγενείς του με εκείνες που κατέληξαν ως τάξη μετά από τη συζήτηση. Τα αποτελέσματα της παραπάνω διαδικασίας μεταφέρονται στο λογιστικό φύλλο που σας δίνεται (ή σε άλλο αντίστοιχο που θα δημιουργηθεί) για παραπέρα επεξεργασία. Ο εκπαιδευτικός θα βοηθήσει στη συγκεντρωτική αποτύπωση – κωδικοποίηση των απαντήσεων ώστε να μπορούν να παρασταθούν ποσοτικά τα (ποιοτικά) δεδομένα που θα συλλεχθούν από τους μαθητές. Αν εκτιμήσει ότι υπάρχει η δυνατότητα, μπορεί να βοηθήσει να οργανωθούν τα στοιχεία κατά περιοχή (αστική-αγροτική), κατά φύλο (άντρας-γυναίκα) ή χρονικά (ανά δεκαετία). Τα αποτελέσματα – γραφήματα να προβληθούν στην τάξη είτε μέσω επιδιασκοπίου ή projector είτε αφού εκτυπωθούν να δοθούν στους μαθητές για συζήτηση. Να σχολιαστούν τα εν λόγω γραφήματα και να ζητηθεί από τους μαθητές να τα εξηγήσουν. Να ακολουθήσει συζήτηση για τα αποτελέσματα και να συσχετιστεί με το εάν οι περιοχές που ερεύνησαν ήταν αγροτικές/νησιωτικές ή αστικές, εάν υπήρχε έντονο κύμα μετανάστευσης, αστικοποίησης κ.λπ.
Στη συνέχεια οι μαθητές θα συγκεντρώσουν εικόνες, φωτογραφίες, ζωγραφιές, αντίγραφα από έργα τέχνης σχετικά με οικογενειακές στιγμές που να σας εκφράζουν και κατασκευάστε μια συλλογική εικαστική σύνθεση σε ένα μεγάλο χαρτόνι. Στο ίδιο χαρτόνι να γράψει ο κάθε μαθητής ένα μικρό σχόλιο, παροιμία, στίχο από ποίημα ή τραγούδι που νομίζει ότι ταιριάζει σε κάποια εικόνα.
Κάποιες ομάδες μπορεί να ασχοληθούν με τα ακόλουθα επιπλέον θέματα: - Η οικογένεια στην Ελλάδα διαχρονικά (αρχαιότητα, βυζάντιο, τουρκοκρατία) - Η οικογένεια σε άλλες χώρες σήμερα - Προβλήματα στη σύγχρονη οικογένεια – Επίλυση συγκρούσεων
Ενδεικτικό ερωτηματολόγιο που μπορεί να συμπληρωθεί από τους μαθητές παίρνοντας συνέντευξη από μερικούς συγγενείς (κυρίως γονείς, παππούδες, γιαγιάδες) κατάλληλα διαμορφωμένο: 1. Φύλο: Άνδρας Γυναίκα 2. Περιοχή: Αστική Αγροτική-νησιωτική 3. Εποχή -Δεκαετία: 1940, 1950, 1960, 1970, … 4. Μόρφωση: δημοτικό , γυμνάσιο-λύκειο , πανεπιστήμιο 5. Οικογενειακά προβλήματα: …… 6. Συνθήκες εργασίας:
6α. Είδος εργασίας: ………. 6β. Ωράριο εργασίας: ……. 6γ. Πόσα άτομα της οικογένειας εργαζόντουσαν: άνδρες….. γυναίκες ....
7. Πλεονεκτήματα της εποχής εκείνης ….. 8. Μειονεκτήματα της εποχής εκείνης….. 9. Αιτίες και λόγοι που συντέλεσαν για την αλλαγή του τρόπου ζωής: …….
