![]() Η γερμανοϊταλική ηγεσία των αρχών Κατοχής. ![]() Η διανομή της Ελλάδας σε ζώνες κατοχής, 1941-1944 (χάρτης). ![]() Έπαρση της σβάστικας στην Ακρόπολη. ![]() Ο στρατηγός Γ. Τσολάκογλου, πρωθυπουργός της πρώτης κατοχικής κυβέρνησης. ![]() Έλληνες παραδίδουν τα ραδιόφωνά τους στις αρχές Κατοχής. |
Οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής εισήλθαν στην Αθήνα στις 27 Απριλίου 1941. Αμέσως μετά την ολοκλήρωση της κατάληψης της Ελλάδας, η χώρα διαιρέθηκε σε τρεις ζώνες κατοχής. Οι Γερμανοί κράτησαν υπό τον έλεγχό τους κυρίως περιοχές με μεγάλη στρατιωτική και οικονομική σημασία όπως η Αττική, η Κρήτη, η κεντρική και ένα μέρος της ανατολικής Μακεδονίας και ορισμένα νησιά του Αιγαίου. Οι Βούλγαροι κατέλαβαν μέρος της ανατολικής Μακεδονίας και τη Θράκη. Τέλος, οι Ιταλοί κατέλαβαν την υπόλοιπη ηπειρωτική Ελλάδα, τα νησιά του Αιγαίου και τα Επτάνησα. Λίγο πριν την είσοδο των δυνάμεων κατοχής στην Αθήνα, ο βασιλιάς Γεώργιος Β΄ και η ελληνική κυβέρνηση εγκατέλειψαν την Ελλάδα και κατέφυγαν στην Αίγυπτο, όπου θα βρίσκονταν υπό την προστασία των Βρετανών. Μετά την είσοδο των Γερμανών στην Αθήνα, οι κατακτητές ασχολήθηκαν με την οργάνωση του νέου καθεστώτος. Το γεγονός ότι στην Ελλάδα πριν τον πόλεμο, κατά την περίοδο 1936-1940, είχε επιβληθεί η δικτατορία Μεταξά τους διευκόλυνε στο έργο τους καθώς χρησιμοποίησαν, μετά από ορισμένες αλλαγές προσώπων, το προϋπάρχον αυταρχικό καθεστώς. Σχηματίστηκε, έτσι, κατοχική κυβέρνηση (κυβέρνηση κουΐσλιγκς) με πρωθυπουργό έναν πρώην στρατηγό του ελληνικού στρατού, τον Γεώργιο Τσολάκογλου, τον άνθρωπο που είχε υπογράψει τη συνθηκολόγηση με τους Γερμανούς. Μια από τις πρώτες ενέργειες των κατακτητών ήταν να δεσμεύσουν όλες τις πλουτοπαραγωγικές πηγές της Ελλάδας: πρώτες ύλες, αγροτικά προϊόντα, τρόφιμα κάθε είδους. ’λλα από αυτά χρησιμοποιήθηκαν στην Ελλάδα για τη συντήρηση των δυνάμεων κατοχής και άλλα μεταφέρθηκαν στη Γερμανία, την Ιταλία και τα πολεμικά μέτωπα, ιδίως το ρωσικό. Η τεράστια έλλειψη τροφίμων δημιούργησε πολλά προβλήματα. Ορισμένοι Έλληνες που είχαν στη διάθεσή τους κάποια τρόφιμα έκαναν μαύρη αγορά. Οι περισσότεροι, ωστόσο, που δεν διέθεταν ούτε τρόφιμα, ούτε χρήματα για να τα αγοράσουν υπέφεραν από τη μεγάλη πείνα, ιδίως τον πρώτη χειμώνα της Κατοχής (1941-1942). Παράλληλα, τα κατοχικά στρατεύματα άρχισαν, σχεδόν αμέσως, τις συλλήψεις, τα βασανιστήρια και τις εκτελέσεις όσων Ελλήνων είτε αντιστέκονταν είτε υπήρχε υπόνοια ότι αντιστέκονταν. Η εμφάνιση αντιστασιακών οργανώσεων και των πρώτων οργανωμένων αντιστασιακών ενεργειών είχε ως αποτέλεσμα την κλιμάκωση της βίας από την πλευρά των κατακτητών. Οι δυνάμεις του ’ξονα συνήθιζαν να αποδίδουν συλλογική ευθύνη. Αυτό σημαίνει πως όταν κάποιες δυνάμεις τους δέχονταν επίθεση σε μια περιοχή, οι κατακτητές θεωρούσαν όλους τους κατοίκους αυτής της περιοχής υπεύθυνους. Οργάνωναν, λοιπόν, μια επιδρομή σε κάποιο ή σε κάποια από τα χωριά της περιοχής, ξεχώριζαν τους άνδρες και τους εκτελούσαν. Σε πολλά μέρη της Ελλάδας υπάρχουν σήμερα μνημεία που θυμίζουν τέτοιου είδους αποτρόπαιες πράξεις εκ μέρους των κατακτητών. Ιδιαίτερη τύχη επιφύλαξαν οι Ναζί κατακτητές στους Έλληνες Εβραίους. Ολόκληρες εβραϊκές κοινότητες που υπήρχαν από αιώνες σε διάφορες ελληνικές πόλεις ξεκληρίστηκαν στη διάρκεια της Κατοχής. Χιλιάδες Έλληνες Εβραίοι συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν σε στρατόπεδα συγκεντρώσεως απ' όπου λίγοι επέστρεψαν. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει να γίνει στη συμπεριφορά των Βουλγάρων φασιστών που κατέλαβαν το μεγαλύτερο τμήμα της ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης. Έχοντας την προσδοκία να ενσωματώσουν για πάντα αυτές τις περιοχές στο βουλγαρικό κράτος, οι Βούλγαροι κατακτητές εφάρμοσαν στην περιοχή μέτρα συστηματικού εκβουλγαρισμού των Ελλήνων κατοίκων. Αυτή η τακτική προκάλεσε από νωρίς την έντονη αντίδραση των Ελλήνων με αποτέλεσμα να ξεσπάσει εξέγερση εναντίον της βουλγαρικής κατοχής, την οποία οι κατακτητές έπνιξαν στο αίμα με μαζικές εκτελέσεις Ελλήνων πατριωτών. |