![]() Ξυλουργοί κατά την ώρα της εργασίας, 13ος αι., Άγιος Μάρκος, Βενετία. |
Πολλά από τα βυζαντινά οικοδομήματα (ναοί, μοναστήρια, παλάτια, κατοικίες, τείχη) που έχουν διασωθεί ως τις μέρες μας αποτελούν αντικείμενα θαυμασμού για τους σημερινούς ανθρώπους. Πίσω από αυτά τα αληθινά έργα τέχνης βρισκόταν ένα πλήθος ανθρώπων που είχε δουλέψει τόσο στο σχεδιασμό όσο και στην υλοποίηση κάθε έργου. Πρωτεύοντα ρόλο στην κατασκευή κάθε οικοδομήματος έπαιζαν οι μηχανοποιοί, οι οποίοι ήταν κάτι ανάλογο των σημερινών πολιτικών μηχανικών και αρχιτεκτόνων, ήταν, δηλαδή, οι άνθρωποι που σχεδίαζαν τη μορφή της κατασκευής. Την υλοποίηση των σχεδίων του μηχανοποιού αναλάμβανε ο «επιστάτης», ή εργολάβος, υπεύθυνος για την ολοκλήρωση τηε οικοδομής. Σύμφωνα με το Επαρχικόν, οι εργολάβοι όφειλαν να φέρουν εις πέρας μια οικοδομή, αλλιώς τους περίμεναν ποινικές κυρώσεις. Κοντά σε αυτούς υπήρχαν, βέβαια, και οι απλοί τεχνίτες, όπως ήταν οι οικοδόμοι, οι λιθοξόοι (οι τεχνίτες που κατεργάζονταν την πέτρα, βασικό τότε οικοδομικό υλικό) και οι ξυλουργοί, και οι χρίστες, δηλαδή αυτοί που έβαφαν τους τοίχους. Ήταν οργανωμένοι σε συντεχνίες ή «συνεργεία», που συχνά ταξίδευαν για να αναλάβουν ένα έργο. Επικεφαλής του συνεργείου ήταν ο πρωτομάστορας, ο οποίος καθοδηγούσε τους μαθητάδες. Από τον 6ο αιώνα, η εκπαίδευση στα οικοδομικά επαγγέλματα βασιζόταν πλέον αποκλειστικά στην εμπειρία που αποκτούσε κανείς στα πλαίσια ενός εργαστηρίου και όχι στη θεωρητική κατάρτιση.Οι λιθοξόοι ξεκινούσαν την εργασία τους στα λατομεία. Για να μειωθεί το βάρος κατά τη μεταφορά, γινόταν μια πρώτη επεξεργασία των λίθων επί τόπου. Στο χώρο της οικοδομής, γινόταν η τελική επεξεργασία πριν τη τελική τοποθέτησή τους στο κτίριο. Σημαντικά λατομεία υπήρχαν στην Προκόννησο, νησί κοντά στην Κωνσταντινούπολη, στην Πάρο, στη Θεσσαλία καθώς και στη Λακωνία. Οι ξυλουργοί διακρίνονται σε λεπτουργούς (ξυλογλύπτες) και τέκτονες (ξυλουργούς). Στο χώρο της οικοδομής, ειδικευμένοι τεχνίτες, οι σκαλωτές, έφτιαχναν τις σκαλωσιές. Στη συνέχεια, άλλοι κατασκεύαζαν τα ξύλινα καλούπια για τα τόξα και τους θόλους, και προετοίμαζαν τις ξυλοδεσιές που σταθεροποιούσαν όλη την κατασκευή. |