Ο κόσμος της θάλασσας

Πηγές

Βιβλιογραφία

Αρχική Σελίδα



Χάρτης Πλοήγησης




Οδηγίες Χρήσης


Εισαγωγή

Εισαγωγή

Πάνω

Κάτω
Μεγέθυνση εικόνας

Ηλιακό ρολόι Φιλίππων.


Μεγέθυνση εικόνας

Αγκίστρι, 6ος-7ος αι., Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού.


Μεγέθυνση εικόνας

Ψαράδες από χειρόγραφο Μονής Εσφιγμένου.


Η θάλασσα είχε τεράστια σημασία για τους Βυζαντινούς. Καθώς ένα πολύ σημαντικό μέρος των εκτάσεων της αυτοκρατορίας βρεχόταν από θάλασσα, το σημαντικότερο ποσοστό του εξωτερικού εμπορίου ήταν, όπως και στα ρωμαϊκά χρόνια, θαλάσσιο. Οι θαλάσσιες μεταφορές ήταν φθηνότερες από τις χερσαίες. Μεγάλο μέρος του θαλάσσιου εμπορίου διεξαγόταν από την Κωνσταντινούπολη, που διέθετε δίκτυο επτά λιμανιών. Οι Βυζαντινοί έδιναν ιδιαίτερη σημασία στην κατασκευή και συντήρηση των τεχνητών λιμανιών. Ένα τεχνητό λιμάνι απαιτούσε την κατασκευή λιμενοβραχιόνων, φάρου και παρατηρητηρίων. Η είσοδος των μεγάλων λιμανιών προστατευόταν με σιδερένιες πύλες ή αλυσίδες.

Το θαλάσσιο εμπόριο γινόταν με εμπορικά πλοία, μικρά και γρήγορα, με τριγωνικά πανιά, τα λατίνια. Αντίθετα με ό,τι ίσχυε γενικά στη μεσαιωνική Ευρώπη, ένα πλοίο δεν ανήκε πάντα στους εμπόρους, αλλά και στους ναυτικούς που τα επάνδρωναν. Οι βυζαντινοί εξήγαν γεωργικά είδη και βιοτεχνικά προϊόντα (λίγα ήταν τα είδη πολυτεκλείας που κατασκευάζονταν στο Βυζάντιο και εξάγονταν, γιατί η φορολόγησή τους ήταν βαρύτατη), και εισήγαν μπαχαρικά, πρώτες ύλες ή βιοτεχνικά προϊόντα πολυτελείας με κύριους αποδέκτες την αυτοκρατορική αυλή και τις ανώτερες τάξεις. Κατά την πρώτη φάση της αυτοκρατορίας τα πιο σπάνια είδη πολυτελείας εισάγονταν από την Ανατολή.

Η θάλασσα συνδέεται, βεβαίως, και με την αλιεία. Το ψάρεμα γινόταν με αλιευτικά σκάφη, με δίχτυα, καλάμι ή καμάκι. Υπήρχαν και ιχθυοκαλλιέργειες σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους, τα βιβάρια. Οι ψαράδες δεν πουλούσαν οι ίδιοι τα ψάρια τους στην αγορά, μιας και υπήρχαν γι’ αυτό οι ιχθυοπράται, δηλαδή οι έμποροι ψαριών.