H ενδυμασία

Πηγές

Βιβλιογραφία

Αρχική Σελίδα



Χάρτης Πλοήγησης




Οδηγίες Χρήσης


Εισαγωγή

Εισαγωγή

Πάνω

Κάτω
Μεγέθυνση εικόνας

Ελεφαντοστέινη χτένα, 5ος-6ος αι., Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα.


Μεγέθυνση εικόνας

Χρυσή αλυσίδα, 7ος αι., Βρετανικό Μουσείο.


Μεγέθυνση εικόνας

Χρυσά περικάρπια με ένθετο σμάλτο 9ου-10ου αι., Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, Θεσσαλονίκη.


Μεγέθυνση εικόνας

Η Αγία Αικατερίνη, εικόνα του 14ου αι., Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών.


Οι Βυζαντινοί άλλαζαν την ένδυση, την υπόδηση και την κόμμωσή τους από εποχή σε εποχή, ακολουθώντας τις επιταγές της μόδας, Τον 7ο αιώνα είχε επικρατήσει το ανατολίτικο στυλ, με αποτέλεσμα πολλοί να αντικαταστήσουν τα παραδοσιακά ρωμαϊκά σανδάλια με ανατολίτικα παπούτσια για το καλοκαίρι και μαλακές δερμάτινες μπότες για το χειμώνα. Αργότερα οι εύποροι Βυζαντινοί υιοθέτησαν τις γούνινες προσθήκες στα παλτά, δείγμα πιθανά ρωσικής επίδρασης. Οι ύστεροι Βυζαντινοί, πάλι έδειχναν ιδιαίτερο θαυμασμό για την τουρκική και ιταλική μόδα.

Υπάρχουν όμως κάποια χαρακτηριστικά της Βυζαντινής ενδυμασίας που ξεπερνούσαν τις διακυμάνσεις της μόδας. Έτσι, βάση του βυζαντινού ενδύματος ήταν ο χιτών ή καμίσιον, ένα ένδυμα αρκετά φαρδύ, άλλοτε κοντό κι άλλοτε μακρύ. Αυτό συνδυαζόταν με πολλών ειδών μανδύες, παντελόνια και επενδύτες. Οι αγρότες και οι τεχνίτες, για μεγαλύτερη ευκολία στις κινήσεις τους, φορούσαν χιτώνες κοντούς που συγκρατούσαν με ζώνη. Τα ενδύματα γίνονταν από λινό ή μαλλί και σπανιότερα βαμβάκι και βάφονταν με φυτικές βαφές. Το μετάξι χρησιμοποιούνταν από τους ανώτερους αξιωματούχους του κράτους ή της Εκκλησίας και φυσικά, τους αυτοκράτορες. Τα ρούχα των πλουσίων ήταν κεντημένα με αργυρές ή χρυσές κλωστές και πολύτιμες πέτρες, ενώ τα πορφυρά ενδύματα αποτελούσαν αποκλειστικό προνόμιο των αυτοκρατόρων. Πολύ αγαπητά ήταν και τα κοσμήματα, χρυσά στολισμένα με σμάλτα και μαργαριτάρια.

Ο καλλωπισμός στις γυναίκες ήταν ευρύτατα διαδεδομένος, παρά τις επιταγές της εκκλησίας που κατέκρινε τη γυναικεία φιλαρέσκεια. Οι βυζαντινές χρησιμοποιούσαν για το πρόσωπο μια λευκή πούδρα από ανθρακικό μόλυβδο, το ψιμύθιο. Από τα φύκια της θάλασσας προμηθεύονταν κοκκινάδι για τα χείλη και τα μάγουλα και έβαφαν τα βλέφαρα, τις βλεφαρίδες και τα φρύδια με βαφή από καπνιά ή πίσσα, ενώ συχνά ξάνθαιναν τα μαλλιά τους. Τέλος, ευπορότερες από αυτές αρωματίζονταν με μύρο.Αν και αρκετοί Βυζαντινοί (ιδίως οι ασθενέστεροι οικονομικά) κυκλοφορούσαν ξυπόλητοι, ο κανόνας της ευπρέπειας επέβαλλε τη χρήση υποδημάτων. Κλειστά ή ανοιχτά, φτιαγμένα από δέρμα ή ύφασμα, με τακούνια από φελλό, σε χρώμα κυρίως μαύρο και λευκό, αλλά και κόκκινο ή κίτρινο, και κάποιες φορές διακοσμημένα με πολύτιμους λίθους, τα παπούτσια ακολουθούσαν και αυτά τις παραξενιές της μόδας. Έτσι, τον 12ο αιώνα οι κομψευόμενοι φορούσαν μυτερά παπούτσια, μόδα που ήλθε πιθανά από τη Δύση.