ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΤΟΠΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ - ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ / ΣΕΛΙΔΟΔΕΙΚΤΗΣ
 

 

1. Η χρήση δερματος

Ο άνθρωπος δεν έπαψε ποτέ να χρησιμοποιεί τα δέρματα των ζώων για την κατασκευή ρούχων και άλλων χρηστικών ή διακοσμητικών αντικειμένων. Η κατεργασία και εμπορία δερμάτινων ειδών αποτελεί και σήμερα μια ανθηρή εμπορική δραστηριότητα και η βυρσοδεψία περιλαμβάνεται στους βασικούς τομείς της οικονομικής ζωής. Βέβαια τα συνθετικά δέρματα προσφέρονται πια σαν υποκατάστατο του γνήσιου ζωικού δέρματος και οι οικολογικές οργανώσεις διαμαρτύρονται συχνά για την τάση του ανθρώπου να σφαγιάζει τα ζώα για το δέρμα τους. Ωστόσο τα δερμάτινα είδη προσφέρονται συχνά ως είδη πολυτελείας και έχουν ζήτηση παρά την ακρίβεια τους. Οργανώστε μια συζήτηση ή κάντε μια εργασία γι' αυτό το θέμα.

2. Η διφθέρα

Στην αρχαιότητα οι βοσκοί κι οι ξωμάχοι φορούσαν δέρματα, διφθέρες, αποκαλούνται μάλιστα γι' αυτό διφθερίαι. Ο χωρικός Στρεψιάδης παραπονιέται που η πρωτευουσιάνα γυναίκα του φαντάζεται το γιο τους πάνω σε άρμα με λαμπρό χιτώνα, ενώ ο ίδιος τον θέλει βοσκό, να οδηγεί το κοπάδι του, φορώντας την προβιά του, "διφθέραν ενημμένος".

Στρεψιάδης:

Το γιο μας αγκαλιά κρατούσε και κανάκευε
Άχου μου εσύ, σα μέγας και τρανός στο άρμα σου πάνω
θα 'ρχεσαι σαν το Μεγακλή στην πόλη,
ντυμένος με λαμπρό χιτώνα,
μα εγώ έλεγα, αχ, να σε βλέπω γιε μου, τα γιδοπρόβατα να σαλαγάς
σαν τον πατέρα σου, προβιά φορώντας.
Αριστοφάνους, Νεφέλαι, στ. 68-72, μτφρ. Μιχ. Δήμου.

3. Κυνήγι και κατεργασία του δέρματος

Το κυνήγι ήταν μια από τις βασικές δραστηριότητες του πρωτόγονου ανθρώπου και είχε άμεση σχέση με την επιβίωσή του. Το θήραμα πρόσφερε στον άνθρωπο το κρέας για την τροφή, το δέρμα για την ενδυμασία, τα κόκκαλα και τα δόντια για την κατασκευή εργαλείων, το λίπος για διάφορες χρήσεις της καθημερινής ζωής. Τα ζώα που συνήθως κυνηγούσε ο πρωτόγονος ήταν οι τάρανδοι, τα ελάφια, οι βίσωνες. Τα εργαλεία για την κατεργασία του δέρματος κατασκευάζονταν αρχικά από ξύλο, κόκκαλα και κυρίως οψιδιανή λίθο που έσπαγε εύκολα και προσαρμοζόταν σε πολλές χρήσεις.

4. Ενδυμασία και τοτεμισμός.

Ορισμένοι υποστηρίζουν πως η χρησιμοποίηση του δέρματος των ζώων για την ενδυμασία ανταποκρινόταν και σε βαθύτερες ψυχοδιανοητικές τάσεις του πρωτόγονου που επιζητούσε την εξομοίωση με το ζώο, την απορρόφηση των ιδιοτήτων του. Η διεργασία αυτή της πρωτόγονης σκέψης είχε θρησκευτικό χαρακτήρα. Τα ζώα αντιπροσώπευαν το πνεύμα της φυλής, λειτουργούσαν ως τοτέμ, και τόσο το φάγωμα τους, όσο και η περιβολή με το δέρμα τους είχαν συχνά λατρευτικό χαρακτήρα.