1. Αποσπάσματα από τις "Ιστορίες" του Ηροδότου [εκδ.Παπαδήμα,1988, μτφρ. ¶γγελου Βλάχου].
Αξιοθέατα της Λυδίας Α, 93
¶ξια θαυμασμού πράγματα δεν έχει πολλά η γη της Λυδίας, όπως έχουν άλλες χώρες, εκτός από τα ψήγματα του χρυσού που κατεβαίνουν από τον Τμώλο. Ένα μόνο έργο είναι αξιοπερίεργο, επειδή είναι μεγαλύτερο απ' όλα τα ανθρώπινα έργα, ο τάφος του Αλυάττη, του πατέρα του Κροίσου.
Τυχερά παιχνίδια Α, 94
Οι Λυδοί [...] ανακάλυψαν τα ζάρια και τα κότσια και όλα τα άλλα είδη παιχνιδιών, εκτός από το σκάκι. [...] Περνούσαν την πείνα τους με τον εξής τρόπο: τη μια μέρα έπαιζαν από το πρωί ως το βράδυ ώστε να μη σκέπτονται να φάνε και την άλλη δεν έπαιζαν κι έτρωγαν. Μ' αυτό τον τρόπο πέρασαν είκοσι χρόνια παρά δύο.
Ο Κροίσος και οι Έλληνες A, 6
Ο Κροίσος ήταν Λυδός την καταγωγή, γιος του Αλυάττη και βασίλευε στους Λυδούς που ζούσαν δυτικά από τον ποταμό ¶λυ που κυλάει από το νότο ανάμεσα στη Συρία και τη Παφλαγονία και χύνεται στο βορρά, στον Εύξεινο Πόντο. Ο Κροίσος είναι ο πρώτος από τους ξένους που γνωρίζουμε που ανάγκασε μερικούς Έλληνες να του πληρώνουν φόρο, ενώ με άλλους είχε φιλικές σχέσεις. Κατέκτησε τους Ίωνες, τους Αιολείς και τους Δωριείς της Μικράς Ασίας, έκανε όμως φίλους του τους Λακεδαιμόνιους. Πριν από την κατάκτηση του Κροίσου οι Έλληνες ήσαν ελεύθεροι.
Το κράτος του Κροίσου Α, 28
Με τον καιρό όλοι σχεδόν οι λαοί που κατοικούν δώθε από τον ποταμό ¶λυ υποτάχτηκαν στους Λυδούς. Έτσι εκτός από τους κατοίκους της Κιλικίας και της Λυκίας, ο Κροίσος είχε υποτάξει όλους τους άλλους. Αυτοί είναι οι Λυδοί, οι Φρύγες, οι Μυσοί. οι Παφλαγόνες, οι Θράκες, [...] οι Κάρες, οι Ίωνες, οι Δωριείς, οι Αιολείς και οι Πάμφυλοι.
Απερισκεψία του Κροίσου Α,91
Όσο γι' αυτά που έγιναν, άδικα ο Κροίσος κατηγορεί το μαντείο. Ο Λοξίας του προείπε ότι αν εκστρατεύσει εναντίον των Περσών, θα καταστρέψει μια μεγάλη δύναμη. Ο Κροίσος αν ήθελε να πάρει μια σωστή απόφαση, όταν του δόθηκε αυτός ο χρησμός, έπρεπε να ξαναστείλει και να ρωτήσει για ποια δύναμη επρόκειτο, τη δική του ή του Κύρου. Αλλά αφού ούτε την έννοια του χρησμού κατάλαβε, ούτε ζήτησε να του δοθεί μια νέα ξεκάθαρη απάντηση, τον εαυτό του να θεωρεί υπεύθυνο.
Το πέρασμα του ¶λυ Α, 75
Όταν έφτασε στον ποταμό ¶λυ ο Κροίσος πέρασε το στρατό του απέναντι χρησιμοποιώντας, καθώς εγώ νομίζω, τις γέφυρες που υπήρχαν. Καθώς νομίζουν όμως πολλοί Έλληνες, την διαπεραίωση την έκανε ο Θαλής ο Μιλήσιος. Την εποχή εκείνη, καθώς λένε, δεν υπήρχαν γέφυρες και ο Κροίσος βρισκόταν σε αμηχανία, όταν ο Θαλής που ήταν στο στρατόπεδό του, κατόρθωσε ν' αλλάξει το ρου του ποταμού που κυλούσε αριστερά από το στρατό και τον έκανε να κυλάει δεξιά με τον εξής τρόπο: Ανάρεμα από το στρατόπεδο άρχισε να σκάβει βαθιά διώρυγα σε σχήμα ημικύκλιου, ώστε το ρεύμα του ποταμού να βγαίνει από την παλιά του κοίτη, να περνάει πίσω από το στρατόπεδο και να χύνεται πάλι στην παλιά του κοίτη. Έτσι ο ¶λυς χωρισμένος στα δυο έγινε γρήγορα διαβατός
Κατάληψη των Σάρδεων Α, 84
Οι Σάρδεις κυριεύτηκαν με τον εξής τρόπο: τη δέκατη τέταρτη μέρα της πολιορκίας ο Κύρος έστειλε σ' όλο το στρατόπεδο ιππείς να πουν ότι θα έδινε αμοιβή στον πρώτο που θα ανέβαινε στα τείχη. Έπειτα απ' αυτό κι αφού ο στρατός του Κύρου έκανε μιαν έφοδο χωρίς αποτέλεσμα και εγκατέλειψε την προσπάθεια, κάποιος στρατιώτης Μάρδος, ονόματι Υροιάδης, δοκίμασε να σκαρφαλώσει σ' ένα σημείο του τείχους [...]
Τα δεινά του πολέμου Α, 57
Κανείς δεν είναι τόσο ανόητος ώστε να προτιμάει τον πόλεμο από την ειρήνη. Όσο υπάρχει ειρήνη τα παιδιά κηδεύουν τους γονείς τους, ενώ όταν ξεσπάει ο πόλεμος οι γονείς κηδεύουν τα παιδιά τους.
Η καταγωγή του Κύρου Α, 122
Όταν [ο Κύρος] έφτασε στ' ανάκτορα του Καμβύση, οι γονείς του τον αναγνώρισαν και τον δέχτηκαν με μεγάλη χαρά, επειδή νόμιζαν ότι είχε πεθάνει αμέσως μετά τη γέννηση και θέλησαν να μάθουν πώς είχε σωθεί. Ο Κύρος τους είπε ότι ως τότε δεν ήξερε τίποτα και αγνοούσε τα πάντα, αλλά ότι έμαθε την αλήθεια για την περιπέτειά του από τους ανθρώπους που τον είχαν συνοδεύσει. Νόμιζε ότι ήταν γιος ενός βοσκού του Αστυάγη, αλλά στο δρόμο [...] είχε μάθει [...] ότι είχε ανατραφεί από τη γυναίκα του βοσκού [...]
Το τέλος του Κροίσου Α, 86
Οι Πέρσες λοιπόν κυρίεψαν τις Σάρδεις και αιχμαλώτισαν τον Κροίσο που βασίλεψε δεκατέσσερα χρόνια και πολιορκήθηκε δεκατέσσερις μέρες. Και κατά το χρησμό κατέλυσε μια μεγάλη βασιλεία, τη δική του. Οι Πέρσες αφού έπιασαν τον Κροίσο τον οδήγησαν στον Κύρο, ο οποίος έδωσε διαταγή ν' ανάψουν μεγάλη φωτιά και τον ανέβασε επάνω δεμένο με χειροπέδες.
Ένας δίκαιος βασιλιάς Α,100
[ενν. Ο Δηιόκης, βασιλιάς των Μήδων] [...] έγινε αυστηρός φύλακας της δικαιοσύνης. Οι ενδιαφερόμενοι του έστελναν γραμμένες τις αιτήσεις τους στ' ανάκτορα κι εκείνος τις επέστρεφε με την απόφασή του. [...] Αν μάθαινε ότι κάποιος έκανε ένα αδίκημα, τον μετακαλούσε, τον δίκαζε και τον τιμωρούσε ανάλογα με το αδίκημα. Για το σκοπό αυτό είχε πληροφοριοδότες σ' όλη τη χώρα που εξουσίαζε.
Η νομοθεσία του Σόλωνα Α, 29
Ο Σόλων από την Αθήνα, αφού έκανε νόμους για τους Αθηναίους που οι ίδιοι του είχαν ζητήσει, έφυγε για δέκα χρόνια με την πρόφαση ότι ήθελε να περιηγηθεί διάφορες χώρες, αλλά στην πραγματικότητα για να μην αναγκαστεί να καταργήσει κανένα νόμο. Οι ίδιοι οι Αθηναίοι δεν μπορούσαν ν' αλλάξουν τους νόμους, γιατί είχαν πάρει όρκους μεγάλους να σεβαστούν δέκα χρόνια τη νομοθεσία του Σόλωνα.
Οι νόμοι του Λυκούργου Α, 65
Μερικοί λένε ότι η Πυθία έδωσε στο Λυκούργο τις γενικές αρχές της νομοθεσίας που έχουν ακόμη και σήμερα οι Λακεδαιμόνιοι. [ενν. Ο Λυκούργος ] έκανε τη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας και πήρε προληπτικά μέτρα για να μη την παραβεί κανείς. Μετά ο Λυκούργος ασχολήθηκε με τη στρατιωτική οργάνωση [...]
2. Ο βασιλιάς φιλόσοφος
[...] επομένως οι γενεές των ανθρώπων δε θα πάψουν να υποφέρουν παρά όταν, ή εκείνοι που σωστά και γνήσια φιλοσοφούν, πάρουν στα χέρια τους την πολιτική εξουσία ή οι πολιτικοί ηγέτες, από μια θεία βουλή, φιλοσοφήσουν αληθινά.
Πλάτωνος, Ζ΄επιστολή, 326b, εκδ. Στιγμή, Αθήνα, 1997, σ.29, μτφρ. Ηρώ. Ε. Κορμπέτη.