ΣΕΛΙΔΟΔΕΙΚΤΗΣ

1. Πότε αναγνωρίστηκαν ως «Ολυμπιακά» τα διάφορα αθλήματα

«Λένε ότι αυτά (ενν. τα αθλήματα) δεν εισήχθησαν στους Ολυμπιακούς αγώνες όλα μαζί, αλλά το ένα μετά το άλλο, κάθε φορά που κάτι ανακαλυπτόταν από τη γυμναστική και έπαιρνε την οριστική του μορφή. Στις αρχαίες Ολυμπιάδες μέχρι τη δέκατη τρίτη, αγωνίζονταν μόνο στο δρόμο ενός σταδίου. [...] Στη δέκατη τέταρτη Ολυμπιάδα ξεκίνησε το αγώνισμα του διπλού δρόμου. [...] Στην αμέσως επόμενη Ολυμπιάδα καθιερώθηκαν οι αγώνες δρόμου μεγάλων αποστάσεων. [...] Το πένταθλο ανδρών και η πάλη ανδρών πρωτοεμφανίστηκαν στη δέκατη όγδοη Ολυμπιάδα.»
Φιλόστρατος, Γυμναστικός 12, εκδ.Κάκτος, Άπαντα Αρχαίων Συγγραφέων, τομ.7, μτφρ. Φιλολογική ομάδα Κάκτου, 1995.

2. Προετοιμασία αγώνων - έπαθλα

Στην Ιλιάδα ο Αχιλλέας ετοιμάζει τα έπαθλα των αγώνων που οργανώνει για να τιμήσει το νεκρό φίλο του Πάτροκλο:
«Ο Αχιλλέας όμως κράτησε το στρατό εκεί, και τους έβαζε να καθίσουν αφήνοντας ανοιχτό πολύ μέρος για αγώνες, κι έπειτα έβγαζε από τα καράβια του βραβεία, λέβητες και τρίποδες και άλογα και μουλάρια και δυνατά βόδια και ομορφοζωσμένες σκλάβες και σταχτί σίδερο.»
Ομήρου Ιλιάδα, Ψ 256-261, εκδ."Ι. Ζαχαρόπουλος", Αθήνα, 1954, μτφρ. Όλγα Κακριδή-Κομνηνού.

3. Οι Ολυμπιακοί αγώνες

Με την έναρξη της εκεχειρίας άρχιζε η προσέλευση στην Ολυμπία πιστών, αθλητών, προσωπικοτήτων και επισήμων θεωριών που συχνά έκαναν επίδειξη δυνάμεως και πλούτου με λαμπρές εκδηλώσεις, [...] Οι αθλητές που θα έπαιρναν μέρος στους αγώνες έφθαναν πιθανώς ένα μήνα νωρίτερα για να προετοιμαστούν και να γίνει ο απαραίτητος έλεγχος. Τους συνόδευαν οι γυμναστές τους και τους νέους αθλητές οι πατέρες τους και οι αδελφοί τους.
Ιστορία του ελληνικού έθνους, τ. Β΄, Αρχαϊκός ελληνισμός, Δημήτρη Λαζαρίδη: Ο αθλητισμός στην αρχαία Ελλάδα, σ. 479.

4. Τα βραβεία

Ευθύς μετά τη νίκη τους στους Ολυμπιακούς αγώνες οι αθλητές αναγορεύονται ολυμπιονίκες από τον κήρυκα που αναφωνεί το όνομά τους, το πατρώνυμο και το όνομα της πόλης από την οποία κατάγονται. Οι Ελλανοδίκες τους στέφουν με τον "κότινο" στο ναό του Διός [...] ενώ τα πλήθη τους επευφημούν και τους στέφουν με άνθη και φύλλα.[...] Ο αθλητής θα αναθέσει σε πανελλήνια ιερά τον ανδριάντα του, αιώνιο μνημείο της νίκης του και προσφορά της αθλητικής αρετής στο θεό που τον αξίωσε να νικήσει.
Ιστορία του ελληνικού έθνους, τ. Β΄, Αρχαϊκός ελληνισμός, Δημήτρη Λαζαρίδη: Ο αθλητισμός στην αρχαία Ελλάδα, σ. 494.

Πινδάρου, Δεύτερος Ολυμπιόνικος
Στον Θήρωνα, νικητή σε αρματοδρομία

Ύμνοι, της λύρας άνακτες, ποιον Θεό, ποιον ήρωα
ποιον άνδρα τώρα θα ανυμνήσουμε;
Την Πίσα ο Δίας την ιερή ορίζει πόλη
κι είναι ο Ηρακλής που θέσπισε της Ολυμπίας τους αγώνες,
ανάθημα ευχαριστήριο για μια πολεμική του νίκη.
Και ο Θήρων είναι που πρέπει τώρα
ύμνους και αίνους προς αυτόν να υψώσουμε
για τη νικη του άρματός του.
Ο Θήρων είναι που τηρεί της φιλοξενίας τα ήθη,
το οχυρό του Ακράγαντα,
άνθος λαμπρό των ευκλεών προγόνων του,
ο λυτρωτής κι ανορθωτής της πολιτείας αυτής.

...............................................................
Πινδάρου Επίνικοι, Αθήνα, 1997, μτφρ. Βασ. Ι. Λαζανά [στ.1-10, σ.107].

6. Ο Πίνδαρος και οι επίνικοί του

Η μούσα του Πινδάρου είναι αριστοκρατική, καθώς εξυμνεί τους ευπατρίδες και αναγνωρίζει την αρετή στην [...] ανάπτυξη των θείων δώρων που είναι έμφυτα στους γόνους των ευγενών. Ο ύμνος αναφέρεται στη νίκη του αθλητή, ανατρέχει στην ιστορία της γενεάς ή της πατρίδας του και στις μυθολογικές παραδόσεις για τους αγώνες στους οποίους αναδείχθηκε. Συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν τραγουδά τη συνέχεια και την ενότητα του ελληνικού πνεύματος στην κοινή κληρονομιά των θεϊκών και ηρωϊκών μύθων. Έτσι το εγκώμιο του ατόμου γίνεται ύμνος της ελληνικής φυλής.
Ιστορία του ελληνικού έθνους, τ. Β΄, Αρχαϊκός ελληνισμός, Δημήτρη Λαζαρίδη: Ο αθλητισμός στην αρχαία Ελλάδα, σ. 494.