1.Αποσπάσματα από τις "Ιστορίες" του Ηροδότου [ εκδ. Παπαδήμα,1988, μτφρ. Άγγελου Βλάχου ]

Η επιλογή των Θερμοπυλών Ζ,175
Νίκησε η άποψη να πάνε να φρουρήσουν τις Θερμοπύλες. Ήταν το στενότερο πέρασμα προς τη Θεσσαλία, μοναδικό και πολύ κοντά. Το στενό μονοπάτι που γι' αυτό χάθηκαν οι Έλληνες στις Θερμοπύλες, δεν ήξεραν ότι υπήρχε προτού φτάσουν στις Θερμοπύλες και το πληροφορηθούν από τους Τραχινίους. Αυτό το πέρασμα αποφάσισαν λοιπόν να φρουρήσουν, ώστε να μην προχωρήσει στην Ελλάδα ο βάρβαρος. Αποφάσισαν ο στόλος τους να πάει στο Αρτεμίσιο, στο έδαφος της Ιστιαιώτιδας. Τα δυο αυτά μέρη βρίσκονται κοντά το ένα στο άλλο, ώστε μπορούσαν από το ένα να μαθαίνουν τι γίνεται στο άλλο.

Το στενό πέρασμα Ζ,176
Στη στεριά η στενωπός που οδηγεί δια της Τραχίνας στην Ελλάδα είναι πάρα πολύ στενή. Έχει πλάτος μισό πλέθρο.[περίπου 15 μέτρα] Το στενότερο όμως σημείο της περιοχής δε βρίσκεται εκεί, αλλά πριν και μετά τις Θερμοπύλες. Μετά, κοντά στους Αλπηνούς υπάρχει αμαξιτός δρόμος και πριν, κοντά στον ποταμό Φοίνικα και στην πόλη Ανθήλη υπάρχει πάλι αμαξιτός δρόμος. Το μέρος δυτικά από τις Θερμοπύλες είναι άβατο, απόκρημνο και ψηλό που φτάνει μέχρι την Οίτη. Ανατολικά από το δρόμο είναι βάλτοι και θάλασσα. Στο πέρασμα αυτό υπάρχουν θερμά λουτρά που οι ντόπιοι τα λένε χύτρους και εκεί έχει χτιστεί βωμός του Ηρακλή. Στη στενωπό αυτή είχε χτιστεί τείχος και τον παλιό καιρό είχε πύλες. Το τείχος το είχαν χτίσει οι Φωκείς [...]

Οι Σπαρτιάτες δίνουν το παράδειγμα Ζ, 206
Αυτούς λοιπόν με το Λεωνίδα έστειλαν πρώτους οι Σπαρτιάτες, ώστε βλέποντάς τους να στείλουν στρατό και οι άλλοι σύμμαχοι και να μην περάσουν με το μέρος του εχθρού, αν πληροφορούνταν ότι οι Σπαρτιάτες δίσταζαν.

Η προδοσία του Εφιάλτη Ζ, 213
Αλλά ενώ ο βασιλιάς δεν ήξερε τι να κάνει μ' αυτή την κατάσταση, ο Εφιάλτης, γιος του Ευρυδήμου, Μαλιεύς, παρουσιάστηκε μπροστά του ελπίζοντας πως θα πάρει σπουδαία αμοιβή από το βασιλιά και του αποκάλυψε ότι υπήρχε μονοπάτι, που περνούσε από το βουνό κι οδηγούσε στις Θερμοπύλες, μονοπάτι που έγινε αιτία να σκοτωθούν οι Έλληνες που έμειναν εκεί.

Η αυτοθυσία του Λεωνίδα Ζ, 220
Ο Λεωνίδας όταν είδε πόσο απρόθυμοι ήταν οι σύμμαχοι και πόσο δεν ήθελαν να ριιψοκινδυνέψουν μαζί του, έδωσε διαταγή να φύγουν, έκρινε όμως πως θα ήταν ατιμωτικό να φύγει ο ίδιος. Μένοντας εξασφάλιζε μεγάλη δόξα για τον εαυτό του και δεν προκαλούσε καμιά βλάβη στην τύχη της Σπάρτης.

Η παραμονή των Θεσπιέων Ζ, 221
Οι Θεσπιείς έμειναν επειδή το ήθελαν πολύ. Είπαν πως δε θα έφευγαν και δε θα άφηναν το Λεωνίδα και τους οπλίτες του πίσω. Έμειναν και σκοτώθηκαν μαζί τους. Αρχηγός τους ήταν ο Δημόφιλος του Διαδρόμου.

Το χιούμορ του Διηνέκη 226
Οι Λακεδαιμόνιοι και οι Θεσπιείς πολέμησαν πολύ γενναία, αλλά πιο παλληκαρίσια απ' όλους πολέμησε ο Σπαρτιάτης Διηνέκης, που καθώς λένε είπε το εξής προτού αρχίσει η μάχη με τους Μήδους: Πληροφορήθηκε από ένα Τραχίνιο ότι όταν οι βάρβαροι ρίξουν τα βέλη τους, θα είναι τόσα πολλά που θα σκιάσουν τον ήλιο. Τότε ο Διηνέκης είπε ότι [...] τότε θα πολεμούσαν στη σκιά κι όχι κάτω από τον καυτερό ήλιο.

2.Ένα ποίημα για τις Θερμοπύλες.

ΚΩΝ.Π.ΚΑΒΑΦΗ
ΘΕΡΜΟΠΥΛΕΣ

Τιμή σ' εκείνους όπου στην ζωή των
ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες.
Ποτέ από το χρέος μη κινούντες·
Δίκαιοι κ' ίσιοι σ' όλες των τες πράξεις,
αλλά με λύπη κιόλας κ' ευσπλαχνία.
Γενναίοι οσάκις είναι πλούσιοι, κ' όταν
είναι πτωχοί, πάλ' εις μικρόν γενναίοι,
πάλι συντρέχοντες όσο μπορούνε.
Πάντοτε την αλήθειαν ομιλούντες,
πλην χωρίς μίσος για τους ψευδομένους.

Και περισσότερη τιμή τους πρέπει
όταν προβλέπουν [και πολλοί προβλέπουν]
πως ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος,
κ' οι Μήδοι επί τέλους θα διαβούνε.

3.Ποινές για την προδοσία στην αρχαία Αθήνα

Οι ποινές για το αδίκημα της προδοσίας στο Αθηναϊκό δίκαιο ήταν αυστηρότατες. Η πολιτεία με τις σκληρές ποινές προφύλασσε τον εαυτό της από ένα αδίκημα το οποίο στρεφόταν βασικά εναντίον της ίδιας της υπόστασής της. Προβλεπόταν θανατική καταδίκη ή εξορία σε ελαφρότερες περιπτώσεις και οπωσδήποτε δήμευση της περιουσίας του υπόδικου. Ο θάνατος επιβαλλόταν είτε με κατακρήμνιση σε βάραθρο ή χαράδρα ή με τυμπανισμό, μια επώδυνη μέθοδο που έκανε το θάνατο αργό και βασανιστικό. Διώκονταν επίσης όσοι προστάτευαν ή κάλυπταν τον προδότη.
[Βλ. Μαρίας Λιβανού, Οι ποινές για το αδίκημα της προδοσίας στην κλασική Αθήνα, Corpus, 61, 2004]