η ενδυμασία ως στοιχείο του πολιτισμού

Η ενδυμασία καλύπτει βασικές ανάγκες του ανθρώπου, όπως η προστασία του από το ψύχος και άλλους κινδύνους του φυσικού περιβάλλοντος. Η κάλυψη του γυμνού του σώματος ανταποκρίνεται και στο αίσθημα της αιδούς. Η ενδυμασία αποτελεί όμως και μέσο έκφρασης του ανθρώπου. Σχετίζεται με την κοινωνική του ένταξη και εκφράζει γνωρίσματα του, όπως είναι το φύλο, η ηλικία, η επαγγελματική ιδιότητα, η εθνικότητα, η κοινωνική τάξη και άλλα. Συχνά τα ρούχα, όπως το ράσο ή το χακί, δηλώνουν από μόνα τους την ιδιότητα αυτού που τα φορεί. Άλλοτε πάλι χρησιμοποιούνται μεταφορικά ή συμβολικά για να εκφραστούν διαθέσεις ή ακόμα και ιδέες.
Μπορείτε να συζητήσετε για το ρόλο των ρούχων στα παρακάτω κείμενα:

"Οι οπαδοί του Θηραμένη φρόντισαν να παρευρεθούν σ' αυτή τη γιορτή άνθρωποι πολλοί, ντυμένοι πένθιμα, με μαύρα ιμάτια και κουρεμένοι σύρριζα, για να έρθουν στη συνέλευση δήθεν ως συγγενείς των νεκρών". Ξενοφώντος Ελληνικά, 1.7.8.2-6

"Ξέρεις καλά ότι όσοι αλλάζουν τα ιμάτια τους λόγω κρύου ή ζέστης τα αλλάζουν και φορούν παπούτσια για να μην εμποδίζονται στο βάδισμά τους απ' αυτά που ταλαιπωρούν τα πόδια". Ξενοφώντος Απομνημονεύματα, 1.6.6.1- 7.1

"Λοιπόν υπάρχουν τεχνίτες που ξέρουν να κάνουν κάτι χρήσιμο; Βέβαια, είπε. Είναι χρήσιμα τα άλφιτα; Και πολύ μάλιστα.Οι άρτοι; Επίσης. Τα ιμάτια, αντρικά και γυναικεία, και οι χιτωνίσκοι και οι χλαμύδες και οι εξωμίδες; Πολύ χρήσιμα είναι βέβαια κι αυτά". Ξενοφώντος, Απομνημονεύματα, 2.7.5.1-5.6

"Ολοι συμφωνούν και βρίσκουν καλύτερο να φορούν βαριά ιμάτια το χειμώνα,αν μπορούν, και φωτιά να καίνε, αν έχουν ξύλα". Ξενοφώντος, Οικονομικός, 17,3.3-4.1

"Φορέσανε τον τρίβωνα, άφησαν και γενειάδα και διατυμπανίζουν: εγώ είμαι φιλόσοφος". Επίκτητος, [Λόγοι διασωθέντες από τον Αρριανό] 4.8.15.2

Κοντά του ρούχα τούβαλαν, χιτώνα και χλαμύδα,
τούδωσαν και ροί χρυσό μελάδι υγρό γεμάτο,
και τον καλούσαν να λουστεί στου ποταμού το ρέμα.
Τότε ο Δυσέας γύρισε στις παρακόρες κι είπε:
"Κορίτσια, λίγο απόμερα σταθείτε να ξεπλύνω
την άρμη αυτή απ' τις πλάτες μου και να τριφτώ με λάδι
κι έχω καιρό σταλιά αλοιφή να βάλω στο κορμί μου.
Στο φανερό δελούζομαι. Γιατί ντροπή μου τόχω
μπροστά σε σγουροπλέξουδα να γυμνωθώ κορίτσια".
Ομήρου Οδύσσεια, ζ 214-22 [μτφρ.Ζ.Σίδερη]

Είπε κι απ' τα χαμόκλαδα ξετρύπωσε ο Δυσέας
κι απ' το λαγκάδι το πυκνό με το γερό του χέρι
κόβει κλωνάρι φουντωτό να κρύψει τ' αχαμνά του
Ομήρου Οδύσσεια, ζ127-129 [μτφρ.Ζ.Σίδερη]