α. γυναικεία αμφίεση και ομορφιά

Η αρχαιοελληνική ενδυμασία στόχευε στην ανάδειξη της σωματικής ομορφιάς και οι γυναίκες χρησιμοποιούσαν τα ρούχα τους για ν' αναδείξουν και να τονίσουν την ομορφιά τους. Το κάλλος του σώματος ήταν το ιδεώδες του αρχαιοελληνικού πολιτισμού και ενέπνεε τους καλλιτέχνες. Το ακόλουθο περιστατικό από τη ζωή της εταίρας Φρύνης το επιβεβαιώνει: "Στη γιορτή των Ελευσινίων, στα Ποσειδώνια, μπροστά σ'όλους τους Έλληνες, η Φρύνη έβγαλε το ιμάτιο, έλυσε τα μαλλιά της και μπήκε στη θάλασσα. Απ' αυτή τη σκηνή εμπνεύσθηκε ο Απελλής και ζωγράφισε την Αναδυομένη Αφροδίτη. Και ο αγαλματοποιός Πραξιτέλης που ήταν ερωτευμένος με τη Φρύνη έφτιαξε το άγαλμα της Κνιδίας Αφροδίτης". [Αθηναίου, Δειπνοσοφισταί, 13.59.16-27]

β. Οι φονικές αγκράφες

Σε μια πολεμική επιχείρηση στην Αίγινα οι Αθηναίοι στρατιώτες σκοτώθηκαν όλοι εκτός από έναν που επέστρεψε στην Αθήνα. Οι γυναίκες των άλλων τον περικύκλωσαν ρωτώντας για τους άντρες τους και στην απόγωνσή τους άρχισαν να τον τρυπούν με τις περόνες των χιτώνων τους μέχρι που τον σκότωσαν. Τότε αποφασίστηκε να καταργηθεί ο δωρικός χιτώνας που στερεωνόταν με περόνες στον ώμο και επικράτησε η χρήση του ιωνικού, ραπτού χιτώνα. Την ιστορία αυτή διηγείται ο Ηρόδοτος. [Ηροδότου, Ιστορίαι, Ε, 87-88, ] Βλ. Robert Flaceliere, O δημόσιος και ιδιωτικός βίος των αρχαίων Ελλήνων, εκδ. Παπαδήμα, Αθήνα, 1986, [μτφρ. Γερασ. Δ. Βανδώρου], σ.196 και χιτών, 188-191

γ. η γυναικεία φιλαρέσκεια

Είναι γνωστή η γυναικεία φιλαρέσκεια. Στην περίπτωση της Γλαύκης είχε τραγικά αποτελέσματα, αφού τα ρούχα που της έστειλε σα δώρα η Μήδεια ήταν μαγεμένα και προκάλεσαν το θάνατο της μελλόνυμφης ερωτικής αντιζήλου της.

Κι ως είδε τα στολίδια αυτή, δε βάσταξε,
.................................................Φορεί
τα πλουμισμένα πέπλα, βάζει το χρυσό
στην κόμη της στεφάνι, φκιάχνει τα μαλλιά
μπρός σε λαμπρό καθρέφτη, και χαμογελά
στην άψυχη εικόνα της. Κι απ' το θρονί
σαν εσηκώθη με καμάρι περπατεί
στα δώματα με το κάτασπρο πόδι της,
κι υπέρχαρη απ' τα δώρα, συχνοκοίταζε
το σώμα της απ' την κορφή ως τ' ακρονύχια

Ευριπίδου, Μήδεια, 1156-1166 μτφρ. Δημ. Σάρρου

δ. Εκζήτηση και πολυτέλεια

"Μετά τούτο ανθοβαφή πέδιλα, της σαρκός ενδοτέρω τους πόδας επισφίγγοντα και λεπτοφυής εις πρόφαισν εσθής υπέρ του μη δοκείν γεγυμνώσθαι...τι δει τα τούτων πλουσιώτερα κακά διεξιέναι; Λίθους ερυθραίους κατά των λοβών, πολυτάλαντον ηρτημένους βρίθος ή τους περί καρποίς και βραχίοσι δράκοντας... και στεφάνη μεν εν κύκλω την κεφαλήν περιθεί λίθοις ινδικοίς διάστερος, πολυτελείς δε των αυχένων όρμοι καθείνται και άχρι των ποδών εσχάτων καταβέβηκεν ο άθλιος χρυσός". [βρίθος=βάρος, όρμος=περιδέραιο]
Λουκιανός, Βλ Χαρ. Ι.Βουλοδήμου, Περί του ιδιωτικού βίου των αρχαίων ελλήνων, τ.1, σ. 404

ε.εξαρτήματα γυναικείας αμφίεσης

Πέπλος, ύφασμα,συνήθως λεπτό,που περιβάλλει ελεύθερα το σώμα, πάνω απ' το χιτώνα, στηριγμένο με περόνες καλύπτοντας συχνά και το κεφάλι.
Κεκρύφαλος, είδος κεφαλόδεσμο για τη συγκράτηση των μαλλιών, διχτυωτός, ή υφασμάτινος, ένα είδος μαντηλιού.
θολία, γυναικείο καπέλο, με φαρδύ γύρο και κωνική απόληξη, παραλλαγή του πέτασου, συνηθισμένο στοιχείο στις Ταναγραίες
στρόφιον, στηθόδεσμος
ριπίς, βεντάλλια, όχι πτυσσόμενη όπως σήμερα, αλλά μονοκόμματη με χερούλι, σε σχήμα φύλλου χουρμαδιάς ή καρδιάς
σκιάδιον, ομπρέλα, περίπου όπως οι σημερινές, αποτελείται από ένα στρογγυλό κομμάτι ύφασμα στερεωμένο πάνω σε βέργες συνδεδεμένες μ' ένα κρίκο που γλιστρά κατά μήκος ενός μπαστουνιού.

Βλ. Robert Flaceliere, O δημόσιος και ιδιωτικός βίος των αρχαίων Ελλήνων, εκδ. Παπαδήμα, Αθήνα, 1986, [μτφρ. Γερασ. Δ. Βανδώρου], σελ.186, 186, 202, 187, 200, 201 αντίστοιχα