α. Το Δίπυλο

Το Δίπυλο βρισκόταν στην αρχή της οδού των Παναθηναίων. Από κει άρχιζε η λατρευτική πομπή που έφερνε τους προσκυνητές στον Παρθενώνα όπου προσφερόταν το ιερό πέπλο στην πολιούχο Θεά Αθηνά. Πίσω ακριβώς από το Δίπυλο βρισκόταν ένα κτίσμα, το Πομπείον, όπου γίνονταν οι ετοιμασίες της ιερής πομπής. Δίπλα της ακριβώς βρισκόταν μια άλλη πύλη, η Ιερή, απ' όπου περνούσε κι ο ποταμός Ηριδανός.

β. μικρή ξενάγηση στην αρχαία αγορά

Στην αρχαία αγορά κατέληγαν οι βασικοί δρόμοι που έρχονταν από την Ακαδήμεια [σημερινή Ακαδημία Πλάτωνος] και η Ιερά Οδός από την Ελευσίνα. Την αγορά διέσχιζε η οδός των Παναθηναίων που οδηγούσε στην Ακρόπολη. Μια διακλάδωση της αποτελούσε την οδό Τριπόδων, όπου βρίσκεται και σήμερα το μνημείο του Λυσικράτη. Στο χώρο της Αγοράς βρίσκονταν η Βασιλική στοά, το Μητρώο, όπου στεγάζονταν τα δημόσια αρχεία, το Βουλευτήριο, όπου συνεδρίαζε η Βουλή των πεντακοσίων και η Θόλος, κυκλικό κτήριο, όπου έμεναν οι 5ο πρυτάνεις, διαρκής αντιπροσωπεία της Βουλής. Στο λόφο του αγοραίου Κολωνού παραμένει και σήμερα ανέπαφος ο ναός του Ηφαίστου, το Ηφαιστείον, γνωστό επίσης ως Θησείον. Εκτός από τα δημόσια κτήρια στις παρυφές της αγοράς υπήρχαν πολλά καταστήματα. Εκεί σύχναζε πλήθος ανθρώπων, όπως μας διαβεβαιώνει ο αδύνατος στο λόγο του Λυσία: "Ο καθένας συνηθίζει κάπου να συχνάζει, άλλος σε αρωματοπωλείο, άλλος σε κουρείο, άλλος σε τσαγκάρικο και άλλος όπου τύχει. Και όπως είναι φυσικό οι πολλοί πάνε στα μαγαζιά που είναι πολύ κοντά στην αγορά, ελάχιστοι σ' αυτά που είναι πολύ μακριά της...". Λυσίου, Υπέρ του αδυνάτου,9-20

Βλ. Πίτερ Κόνολλυ- Χάζελ Ντότζ, Η αρχαία πόλη, Η ζωή στην Αθήνα και τη Ρώμη, Εκδ. Πατάκη, Αθήνα, 2001, σ.18
Βλ. Robert Flaceliere, O δημόσιος και ιδιωτικός βίος των αρχαίων Ελλήνων, εκδ. Παπαδήμα, Αθήνα, 1986, [μτφρ. Γερασ. Δ. Βανδώρου], σελ.17-18