Το αερόπλοιο

Πειραματισμός

Α. Μελέτη των φυσικών αρχών λειτουργίας του αερόπλοιου

Από το εκπαιδευτικό λογισμικό "Ανακαλύπτω τις Μηχανές" μεταφερθείτε στην ενότητα    και  επιλέξτε την υποενότητα  . Μελετήστε προσεκτικά τις πληροφορίες που αναφέρονται χωρίς όμως να παραλείψετε την ενότητα .

 

Ακολουθώντας τις παρακάτω οδηγίες, μελετήστε τις φυσικές αρχές λειτουργίας του αερόπλοιου μέσα από το λογισμικό

 

Δημιουργία αερόπλοιου

 

  1. Το αερόπλοιο.

Επιλέξτε το κουμπί Καμπύλο Πολύγωνο και προσπαθήστε να φτιάξετε ένα αντικείμενο σε σχήμα αερόπλοιου.

 

 

Οι δυνάμεις που ασκούνται στο αερόπλοιο

 Σημείωση:

Οι δυνάμεις που ασκούνται σε ένα υλικό σημείο, ως διανυσματικά μεγέθη, είναι δυνατό να σχεδιασθούν με δύο διαφορετικούς τρόπους: είτε στο υλικό σημείο εφαρμόζεται η αρχή του διανύσματος, είτε εφαρμόζεται το πέρας του. Και οι δύο τρόποι είναι ισοδύναμοι.

 

Οι προγραμματιστές του Interactive Physics έχουν επιλέξει οι δυνάμεις που εφαρμόζονται από εμάς, δηλαδή από το χρήστη, να εμφανίζονται με το πέρας του διανύσματος επάνω στο υλικό σημείο. Ωστόσο, η συνισταμένη δύναμη μπορεί να εμφανίζεται και με τους δύο τρόπους, με προεπιλογή όμως να εμφανίζεται με την αρχή του διανύσματος πάνω στο υλικό σημείο.

Για να σχεδιάσετε μια δύναμη, κάντε κλικ στο σημείο που θέλετε να εφαρμοσθεί και μετακινήστε το ποντίκι και κάντε ξανά κλικ για να σημειώσετε το μέγεθός της.

 

2. Η δύναμη της Άνωσης

Επίλεξτε το κουμπί Δύναμη και εφαρμόστε μια δύναμη προς τα πάνω στο κέντρο μάζας του αερόπλοιου. Αυτή είναι η δύναμη της Άνωσης που δέχεται το αερόπλοιο.

3. Η δύναμη του Βάρους

Στην συνέχεια επιλέγοντας πάλι το κουμπί Δύναμη, εφαρμόστε μια δεύτερη δύναμη προς τα κάτω. Αυτή είναι η δύναμη του Βάρους του αερόπλοιου.

4.Ονοματοδοσία των επιλογών

 Αφού κάνετε κλικ στο αντικείμενο που έχετε δημιουργήσει, από την γραμμή εργαλείων επιλέξτε Παράθυρο à Εμφάνιση. Στην επιλογή πολύγωνο γράψτε αερόπλοιο και στις δυνάμεις αντίστοιχα Βάρος και Άνωση. Εδώ μπορείτε να αλλάξετε και το χρώμα του αερόπλοιου.

 

5. Προσδιορισμός των χαρακτηριστικών κάθε επιλογής

Αφού κάνετε κλικ στο αερόπλοιο, από την γραμμή εργαλείων επιλέξτε Παράθυρο à Ιδιότητες. Εδώ μπορείτε να επιλέξετε τα χαρακτηριστικά που θα έχει το αερόπλοιο. Επίσης, κάνοντας κλικ στο διάνυσμα της κάθε δύναμης, μπορείτε να αλλάξετε τα χαρακτηριστικά των δυνάμεων.

·         Για το αερόπλοιο επιλέξτε μάζα 1 Kg ( η επιλογή αυτής της τιμής διευκολύνει της διαδικασία της προσομοίωσης και δεν αντιπροσωπεύει το πραγματικό βάρος του αερόπλοιου).

·         Για την Άνωση επιλέξτε Fx = 0 N και Fy =10N και για το Βάρος Fx=0 N  και  Fy=-10N. Το μείον δηλώνει ότι η δύναμη είναι προς τα κάτω.

 

 

6. Καθορισμός άλλων εργαλείων του προγράμματος

Στην συνέχεια από την γραμμή εργαλείων επιλέξτε Μικρόκοσμός à Βαρύτητα. Εδώ επιλέξτε Καμία.

 

 

 

Διατύπωση υποθέσεων

Ποιες από τις δύο δυνάμεις (άνωση και βάρος) πιστεύετε ότι μεταβάλλει ο πιλότος του αερόπλοιου, ώστε αυτό να ανεβαίνει ή να κατεβαίνει;

 

Πώς νομίζετε ότι το πετυχαίνει αυτό;

 

Μπορείτε πατώντας εδώ να ανοίξετε το "Σημειωματάριο", να καταγράψετε τις απόψεις σας για τα παραπάνω θέματα και να αποθηκεύσετε το αρχείο σας στον υπολογιστή.

 

Ρυθμίσεις για την κίνηση του αερόπλοιου

 

7.Καθορισμός μεταβολής της δύναμης

 Για να μεταβάλετε τη δύναμη που μεταβάλει και ο πιλότος, κάντε κλικ σε αυτή και κατόπιν  επιλέξτε  Ορισμός  à Νέο εργαλείο ελέγχου à Δύναμη Y.

 

 

8. Ρύθμιση των τιμών της δύναμης

Για να αλλάξετε το εύρος τιμών που μπορεί να λάβει η δύναμη,  αφού κάνετε κλικ σε αυτή, επιλέξτε Παράθυρο à Ιδιότητες και από τον κατάλογο με το λευκό υπόβαθρο επιλέξτε Input[ ] - ΒΑΡΟΣ. Ρυθμίστε ως ελάχιστη τιμή την -15.000  και ως μέγιστη την -5.000 ενώ επιλέξτε για αριθμό στιγμιότυπων τα 10.

 

 

9. Ρύθμιση διάρκειας της προσομοίωσης

Από την επιλογή Μικρόκοσμος à Έλεγχος παύσης μπορείτε να ρυθμίσετε και τον χρόνο που διαρκεί η προσομοίωση σας.

 

 

 

 

 

Μεταβάλλοντας το Βάρος του αερόπλοιου μπορείτε να το δείτε να ανεβαίνει, να ισορροπεί ή να κατεβαίνει.

Διατύπωση προβλέψεων

 

Τι προβλέπετε ότι θα συμβεί στο αερόπλοιο όταν η τιμή του βάρους είναι:

 Α. -15, 000N

Β.-10, 000N

Γ.-5, 000N

 

Ποια νομίζετε ότι θα είναι η συνισταμένη δύναμη, όταν το βάρος είναι:

Α. -15, 000N

Β.-10, 000N

Γ.-5, 000N

 

Ποια είναι η ταχύτητα του αερόπλοιου όταν το βάρος είναι ίσο με την άνωση;

 

 

Μπορείτε πατώντας εδώ να ανοίξετε το "Σημειωματάριο", να καταγράψετε τις απόψεις σας για τα παραπάνω θέματα και να αποθηκεύσετε το αρχείο σας στον υπολογιστή.

 

Η κίνηση του αερόπλοιου

 

 10.Πραγματοποίηση της προσομοίωσης

 Για να πραγματοποιήσετε την προσομοίωση επιλέξτε Εκτέλεση και για να την σταματήσετε όποτε εσείς επιθυμείτε  παύση   .

 

 

 

11. Η συνισταμένη δύναμη

Μπορείτε επίσης να δείτε το διάνυσμα της συνισταμένης δύναμης κατά την επιλέγοντας από τη γραμμή εργαλείων Ορισμός- διανύσματα- Συνολική δύναμη

 

Κατά την διάρκεια εκτέλεση της προσομοίωσης στο αερόπλοιο εμφανίζεται η Συνισταμένη Δύναμη του Βάρους και της Άνωσης

 

 

Αναπαραστάσεις δύναμης και ταχύτητας του αερόπλοιου

 

12.Τρόποι προβολής της συνισταμένης δύναμης 

Επίσης έχετε την δυνατότητα να προβάλλετε την συνισταμένη δύναμη του Βάρους και της Άνωσης σε μορφή πίνακα. Στην οθόνη εμφανίζεται το εικονίδιο-πίνακας της Συνισταμένης Δύναμης Fy την οποία μπορείτε να προβάλλετε σε μορφή αριθμητικής τιμής ή γραφικής παράστασης ή ραβδογράμματος. Αφού κάνετε κλικ πάνω στο αερόπλοιο επιλέξτε από την γραμμή εργαλείων Μέτρηση και Συνολική Δύναμη.

                                      

                                      

 

 

13. Η μεταβολή της ταχύτητας σε συνάρτηση με το χρόνο

Επίσης από την ίδια γραμμή εργαλείων Μέτρηση μπορείτε να προβάλετε στην οθόνη και την γραφική παράσταση της ταχύτητας του αερόπλοιου σε σχέση με τον χρόνο. Επιλέξτε Μέτρηση και Ταχύτητα .

 

14.Τρόποι προβολής της μεταβολής της ταχύτητας σε συνάρτηση με το χρόνο

Στην οθόνη εμφανίζεται το εικονίδιο της ταχύτητας Vy  του Αερόπλοιου. Κάνοντας κλικ πάνω στο βέλος στο πάνω αριστερό άκρο του εικονιδίου μπορείτε να αλλάξετε την προβολή της ταχύτητας σε ραβδόγραμμα, σε αριθμητική τιμή και σε γραφική παράσταση.

 

 

 

Καταγραφή των παρατηρήσεων

Σημειώστε τις παρατηρήσεις σας σχετικά με το τι συμβαίνει στο «αερόπλοιο» όταν η τιμή του Βάρους είναι:

 

Α) -15, 000N

Ποιο είναι το αποτέλεσμα των δυνάμεων που ασκούνται στο αερόπλοιο σε αυτή την περίπτωση;

Β)-10, 000N

Ποιο είναι το αποτέλεσμα των δυνάμεων που ασκούνται στο αερόπλοιο σε αυτή την περίπτωση;

Γ)-5, 000N

Ποιο είναι το αποτέλεσμα των δυνάμεων που ασκούνται στο αερόπλοιο σε αυτή την περίπτωση;

Ποια είναι η ταχύτητα του αερόπλοιου όταν το βάρος είναι ίσο με την άνωση;

Διεξαγωγή συμπερασμάτων

Συγκρίνετε τα αποτελέσματα με τις αρχικές σας προβλέψεις και συζητήστε στην ομάδα σας αν ήταν ή όχι τα αναμενόμενα και γιατί.

 

Μπορείτε πατώντας εδώ να ανοίξετε το "Σημειωματάριο", να καταγράψετε τις απόψεις σας για τα παραπάνω θέματα και να αποθηκεύσετε το αρχείο σας στον υπολογιστή.

 

 

Β. Κατασκευή μοντέλου αερόπλοιου

 

Υλικά

 

  

 

 

Διαδικασία

1.     Κατασκευή καμπίνας

·        Διπλώστε το χαρτόνι από τη μία του πλευρά σε απόσταση 1 cm. Διπλώστε το πάλι στην ίδια απόσταση. Επαναλάβετε για τις τέσσερις πλευρές του χαρτονιού. (Έτσι φτιάχνετε από δύο τσακίσεις σε κάθε μια από τις τέσσερις πλευρές του).

·        Κόψτε με το ψαλίδι τις εσωτερικές τσακίσεις κατά μήκος των  μακριών πλευρών σε απόσταση 4-5 cm. Διπλώστε στις τσακίσεις και βάλτε τις ελεύθερες άκρες του χαρτονιού τη μια μέσα στην άλλη.

2.     Κολλήστε με σελοτέιπ την καμπίνα στο μπαλόνι ηλίου.

3.     Κόψτε μία ταινία σελοτέιπ μήκους 7- 8 cm και διπλώστε τη γύρω από το χέρι σας. Κολλήστε τα άκρα της το ένα πάνω στο άλλο, ώστε να σχηματιστεί μια λωρίδα σελοτέιπ διπλής όψης.

4.     Κολλήστε τη λωρίδα διπλής όψης δίπλα από την καμπίνα.

5.     Φτιάξτε άλλη μια λωρίδα διπλής όψης και κολλήστε τη δίπλα από την άλλη πλευρά της καμπίνας.

6.     Φουσκώστε με την τρόμπα τα μπαλόνια του εμπορίου και δέστε με κόμπο τα στόμιά τους.

7.     Κόψτε ένα μικρό κομμάτι  σελοτέιπ και τοποθετήστε το κοντά στο στόμιο κάθε μπαλονιού.

8.     Κολλήστε κάθε μπαλόνι πάνω στο σελοτέιπ (διπλής όψης) του μπαλονιού ηλίου. Προσέξτε ώστε το συνολικό βάρος των δύο μπαλονιών να είναι λίγο μεγαλύτερο από το βάρος του μπαλονιού με το ήλιο.

9.     Κρατήστε την όλη διάταξη σε ύψος ενός μέτρου και αφήστε την να εκτελέσει ελεύθερη πτώση.

10. Τρυπήστε με τη βελόνα ραψίματος τα δύο φουσκωμένα από εσάς μπαλόνια. Κάνοντας λίγη υπομονή θα δείτε το αερόπλοιο σας να ανεβαίνει.

Παρακολουθήστε το βίντεο κατασκευής και λειτουργίας του αερόπλοιου.

 

Ποιες δυνάμεις ασκούνται στο αερόπλοιό σας πριν αρχίσει να ανυψώνεται;

 

Σχεδιάστε ένα μοντέλο αερόπλοιου και σημειώστε τις δυνάμεις που ασκούνται σε αυτό πριν ανυψωθεί. Σχεδιάστε επίσης τη συνισταμένη των δυνάμεων αυτών.

 

Ποιες δυνάμεις ασκούνται στο αερόπλοιό σας όταν αρχίσει να ανυψώνεται;

 

Ποιες δυνάμεις ασκούνται στο αερόπλοιό σας όταν είναι σε ισορροπία;

 

Ποιες δυνάμεις ασκούνται στο αερόπλοιό σας όταν αρχίσει να κατεβαίνει;

Μπορείτε πατώντας εδώ να ανοίξετε το "Σημειωματάριο", να καταγράψετε τις απόψεις σας για τα παραπάνω θέματα και να αποθηκεύσετε το αρχείο σας στον υπολογιστή.

Σχεδιάστε ένα μοντέλο αερόπλοιου για καθεμία από τις τρεις περιπτώσεις και σημειώστε τις δυνάμεις που ασκούνται σε αυτό όταν αρχίσει να ανυψώνεται. Σχεδιάστε επίσης τη συνισταμένη των δυνάμεων αυτών.

 

Μπορείτε πατώντας εδώ να ανοίξετε τη "Ζωγραφική", να σχεδιάσετε το μοντέλο σας και να αποθηκεύσετε το αρχείο σας στον υπολογιστή.