[Αριστοτέλους, Ηθικά Νικομάχεια Β 6. 1106 a 26 - b 7, μτφρ.
Δημ. Λυπουρλής, περιοδικό Φιλόλογος.]
Διαιρώντας κάτι που έχει για γνωρίσματα του τη συνέχεια και τη διαιρετότητα
μπορούμε να έχουμε ή δύο άνισα μεταξύ τους μέρη (ένα μικρότερο και
ένα μεγαλύτερο) ή δύο ίσα μέρη, κι αυτό ή σε σχέση με το ίδιο το
πράγμα ή σε σχέση με εμάς [...] Όταν λέω " μέσον σε σχέση με
το πράγμα", εννοώ "αυτό που απέχει εξίσου από καθένα από
τα δύο άκρα"· αυτό βέβαια είναι ένα και το ίδιο για όλους·
όταν, πάλι, λέω "μέσον σε σχέση με εμάς", εννοώ "αυτό
που δεν είναι ούτε υπερβολικά πολύ ούτε υπερβολικά λίγο", κάτι
που, βέβαια, δεν είναι ούτε ένα ούτε το ίδιο για όλους. Παράδειγμα:
Αν τα δέκα είναι πολλά και τα δύο λίγα, μέσον ενσχέσει με το πράγμα
λέμε πως είναι το έξι, αφού αυτό υπερέχει και υπερέχεται κατά τον
ίδιο αριθμό μονάδων. Αυτό, βέβαια, είναι το μέσον όπως το διδάσκει
η αριθμητική. Το μέσον όμως το σε σχέση με εμάς δεν ορίζεται έτσι·
γιατί αν για ένα άτομο είναι πολύ το να φάει δέκα " μερίδες"
και λίγο το να φάει δύο, δεν θα πει πως ο προπονητής του θα του
ορίσει έξι "μερίδες", γιατί και αυτή η ποσότητα μπορεί
να είναι πολλή γι' αυτόν που θα τη φάει ή λίγη· λίγη για έναν Μίλωνα,
πολλή για τον αρχάριο στη γύμναση· και φυσικά το ίδιο ισχύει και
στο τρέξιμο και στην πάλη. Συμπέρασμα: Ο ειδήμονας αποφεύγει την
υπερβολή ή την έλλειψη και ψάχνει να βρει το μέσον· αυτό είναι η
τελική του προτίμηση -φυσικά, όχι το μέσον το σε σχέση με το πράγμα,
αλλά το σε σχέση με εμάς.