Αριστοτέλης » Η επίδρασή του

 

 





Η επίδραση του Αριστοτέλη

Το κύρος του Αριστοτέλη ως φιλοσόφου ήταν πολύ μεγάλο στον ελληνιστικό κόσμο και επηρέασε τόσο τους επικούρειους όσο και τους στωικούς φιλοσόφους. Τα σπουδαιότερα έργα του έγιναν γνωστά μετά την έκδοσή τους τον 1ο π.Χ. αιώνα από τον Ανδρόνικο το Ρόδιο. Στη Ρώμη η επίδρασή του δεν ήταν τόσο μεγάλη· τον 5ο/6ο αι. μ.Χ. ο Βοήθιος, ο τελευταίος μεγάλος Ρωμαίος φιλόσοφος, μετέφρασε τις Κατηγορίες στα λατινικά.
Ο αριστοτελισμός κέρδισε τους πρώτους χριστιανούς λόγιους, διότι χάρη στη λογική του ήταν δυνατή η διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου συστήματος θρησκευτικών δογμάτων. Από τον 4ο ως και τον 11ο αιώνα τα γραπτά του Αριστοτέλη διαβάζονταν και αποτελούσαν αντικείμενο μελέτης των βυζαντινών λογίων.

Μέσω χριστιανών σύρων γιατρών, που μετέφρασαν τον Αριστοτέλη στα αραβικά, γνώρισε και ο ισλαμικός κόσμος το έργο του Αριστοτέλη. Από τον 9ο μ.Χ. αιώνα ήταν αυτονόητη η μελέτη του Αριστοτέλη στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα των Αράβων. Πολλοί σημαντικοί Άραβες φιλόσοφοι σχολίασαν τα έργα του, όπως ο Αλ-Κίντι, ο Αλφαράμπι, ο Ιμπν Σίνα (ο γνωστός στη Δύση ως Αβικέννας) και κυρίως ο Ιμπν Ρουσντ (Αβερρόης). Ο Χαλίφης της Βαγδάτης Αλ-Μαμούν (813-833) ήταν ένθερμος υποστηρικτής της φιλοσοφίας και επιθυμούσε να διδάσκεται η αρχαία φιλοσοφία στα πνευματικά ιδρύματα του χαλιφάτου του. Αντιδρούσε όμως μια μερίδα ισλαμιστών θεολόγων στα σχέδιά του. Ο Αλ Μαμούν λοιπόν μηχανεύτηκε έναν έξυπνο τρόπο για να ξεπεράσει την αντίδρασή τους: διέδωσε ότι στο όνειρό του είδε ένα γέρο, που του συστήθηκε ως ο Αριστοτέλης και του συνέστησε να εισαγάγει τη μελέτη των ελλήνων κλασικών συγγραφέων. Από τότε ο Αριστοτέλης ονομάστηκε ο «πρώτος διδάσκαλος»και θεωρήθηκε ισότιμος του προφήτη Μωάμεθ.
Το 830 ο Αλ Μαμούν ίδρυσε στη Βαγδάτη τον «Οίκο της Σοφίας», ένα ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα, όπου συγκέντρωσε τους πιο σοφούς ανθρώπους του βασιλείου του. Με κάθε μέσο βοήθησε στη συγγραφή φιλοσοφικών έργων και στη μετάφραση των Ελλήνων φιλοσόφων. Οργάνωνε συχνά συζητήσεις ανάμεσα σε φιλοσόφους και του άρεσε να ακούει τα επιχειρήματα και τα αντεπιχειρήματά τους.

Μεγάλη ήταν η επίδραση του Αριστοτέλη και στην ιουδαϊκή φιλοσοφία: ο σημαντικότερος οπαδός του Αριστοτέλη υπήρξε ο Μωυσής Μαϊμονίδης (1138-1204).

Στη χριστιανική Δύση ο Αριστοτέλης ήταν γνωστός μέσω των έργων του Κικέρωνα και του Βοηθίου. Χάρη όμως στην επίδραση της αραβοϊουδαϊκής παράδοσης που αναγεννήθηκε το ενδιαφέρον για το μεγάλο φιλόσοφο της αρχαιότητας από το 13ο αιώνα κ.ε. Αρχικά ο αριστοτελισμός κατέκτησε το πανεπιστήμιο των Παρισίων και μετά όλα τα πανεπιστήμια της Δύσης. Μάλιστα ο Θωμάς ο Ακινάτης (13ος αι.) δημιούργησε με τη βοήθεια της αριστοτελικής φιλοσοφίας ένα θεολογικό φιλοσοφικό σύστημα, που για πολλά χρόνια ήταν η βάση του καθολικισμού. Από την εποχή του Ντεκάρτ (17ος αι.) η επίδραση του Αριστοτέλη υποχωρεί, μολονότι διακρίνουμε την επίδρασή του σε μεγάλους φιλοσόφους, όπως είναι ο Λάιμπνιτς (17/18ος αι.) και ο Χέγκελ(18/19ος αι.) Από τα μέσα του 19ου αι. η μελέτη του Αριστοτέλη κερδίζει πάλι έδαφος και δημιουργείται το φιλοσοφικό ρεύμα που ονομάζουμε νεοαριστοτελισμό.

Σήμερα ο Αριστοτέλης θεωρείται ως ο μέγιστος των φιλοσόφων, η σκέψη του μελετάται σε όλα τα πανεπιστήμια και επηρεάζει τη σύγχρονη φιλοσοφία.

 




 

 





 
 
Συλλογή εικόνων