Αριστοτέλης » Η σκέψη του - Η αρετή ως μεσότητα

 

 





Η αρετή ως μεσότητα

Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη η αρετή είναι η μεσότητα ανάμεσα σε δυο άκρα, την έλλειψη και την υπερβολή: δηλαδή ενάρετος δεν είναι ούτε ο δειλός, ούτε ο παράτολμος, αλλά ο γενναίος κ.ο.κ.

ΥΠΕΡΒΟΛΗ
ΑΡΕΤΗ
ΕΛΛΕΙΨΗ
Οργή
Πραότητα
Απάθεια
Υπερβολική τόλμη
Γενναιότητα /θάρρος
Δειλία
Ακολασία
Σωφροσύνη
Αναισθησία
Κέρδος
Δικαιοσύνη
Απώλεια
Ασωτία /Σπατάλη
Γενναιοδωρία
Φιλαργυρία /τσιγγουνιά
Κολακεία
Φιλικότητα
Εχθρότητα

 

 

 

 

 

 

Δεν πρέπει όμως να νοήσουμε το μέσον, τη μεσότητα, όπως στα μαθηματικά: εκεί το μέσον π.χ. ανάμεσα στο δέκα και το δύο είναι το έξι, αφού απέχει εξίσου και από τους δυο αριθμούς. Όμως το μέσον για τον άνθρωπο ορίζεται διαφορετικά· π.χ. διαφορετική είναι η μέση ποσότητα φαγητού για έναν κοινό άνθρωπο και διαφορετική για έναν αθλητή, που καταπονείται και έχει ανάγκη από περισσότερο φαγητό. Άρα το μέσον ορίζεται κάθε φορά όχι αφηρημένα αλλά πάντα σε σχέση με το συγκεκριμένο άνθρωπο, ανάλογα δηλαδή με τα σωματικά του χαρακτηριστικά, τις ανάγκες του κτλ.

Το μέσον είναι αυτό που πρέπει κατά τον Αριστοτέλη. Πώς όμως ορίζεται αυτό που πρέπει; Όχι με βάση κάποιες ιδέες, αιώνιες και αμετάβλητες (όπως θα υποστήριζε ο Πλάτωνας), αλλά με βάση την εμπειρία που στηρίζεται στην κοινωνική συμβίωση· αυτό που ορίζεται κάθε φορά ως το ορθό μέτρο είναι:
  • αυτό που αποδέχεται η κοινωνία και
  • αυτό που μας διδάσκουν τα πρότυπα, οι σπουδαίοι άντρες.

 


Σχετικά κείμενα από τη συλλογή:


 



 

 





 
 
Συνοπτικό κείμενο