ΛΑΧΗΣ- ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΑΝΔΡΕΙΑΣ
|
1 |
ΛΥΣΙΜΑΧΟΣ |
Νικία και Λάχη, εσείς που είστε στρατηγοί, θα μπορούσατε να μας συμβουλέψετε για τα παιδιά μου και τα παιδιά του φίλου μου, του Μελησία, αν αξίζει να μάθουν την τέχνη των όπλων, την οπλομαχία. |
|
2 |
ΝΙΚΙΑΣ |
Έχουμε κοντά μας το Σωκράτη, που θα μπορούσαμε να τον ρωτήσουμε. Αλλά να σου πω τη γνώμη μου. Ωφέλιμο είναι το μάθημα αυτό, γιατί και το σώμα δυναμώνει και κάνει τον άντρα πιο θαρραλέο στον πόλεμο. |
|
3 |
ΛΑΧΗΣ |
Καλό είναι να μαθαίνει κανείς τα πάντα. Όμως δε συμφωνώ μαζί σου. Αν ήταν τόσο σπουδαίο μάθημα για τον πόλεμο, δε θα το μάθαιναν οι Σπαρτιάτες που ασχολούνται κατεξοχήν μ’ αυτά; Έπειτα δεν έχω δει κανένα που έμαθε την οπλομαχία να διαπρέπει στον πόλεμο. |
|
4 |
ΛΥΣΙΜΑΧΟΣ |
Τώρα είναι η ώρα του Σωκράτη, να ψηφίσει μια και έχουμε ισοψηφία. |
|
5 |
ΣΩΚΡΑΤΗΣ |
Είναι σωστή αυτή η μέθοδος, να αποφασίζει η πλειοψηφία για τέτοια ζητήματα; |
|
6 |
ΛΥΣΙΜΑΧΟΣ |
Γιατί όχι; |
|
7 |
ΣΩΚΡΑΤΗΣ |
Αν ήσουν άρρωστος, θα εμπιστευόσουν τις γνώμες της πλειοψηφίας των φίλων σου, ή τον ειδικό, το γιατρό; |
|
8 |
ΛΥΣΙΜΑΧΟΣ |
Θέλει και ρώτημα; Το γιατρό. |
|
9 |
ΣΩΚΡΑΤΗΣ |
Για να δούμε ποιος είναι ο ειδικός, πρέπει να ξέρουμε τι ερευνούμε. |
|
10 |
ΝΙΚΙΑΣ |
Σωστά. |
|
11 |
ΣΩΚΡΑΤΗΣ |
Όταν σκεφτόμαστε να χρησιμοποιήσουμε μια αλοιφή για τα μάτια, προβληματιζόμαστε για την αλοιφή ή για τα μάτια; |
|
12 |
ΝΙΚΙΑΣ |
Για τα μάτια βέβαια. |
|
13 |
ΣΩΚΡΑΤΗΣ |
Άρα λοιπόν, τώρα το θέμα μας δεν είναι η οπλομαχία αλλά αυτό στο οποίο επιδρά, δηλαδή η ψυχή του νέου. |
|
14 |
ΝΙΚΙΑΣ |
Βέβαια. |
|
15 |
ΣΩΚΡΑΤΗΣ |
Μια και ούτε εγώ είμαι ο ειδικός αλλά ούτε κι εσείς, καλό είναι μαζί να προσπαθήσουμε να βρούμε την αλήθεια. Αν η οπλομαχία κάνει καλό στην ψυχή, είναι φανερό ότι βοηθάει την ανάπτυξη της αρετής και μάλιστα ενός είδους της, της ανδρείας. Αλλά τι είναι ανδρεία; |
|
16 |
ΛΑΧΗΣ |
Εύκολη η απάντηση: Να μένει κανείς στη θέση του στη μάχη και να μη το βάζει στα πόδια. |
|
17 |
ΣΩΚΡΑΤΗΣ |
Και οι Σκύθες που η τακτική τους είναι να υποχωρούν και να καταπονούν με τη μάχη τον εχθρό; Αυτοί δεν είναι ανδρείοι; Και οι Σπαρτιάτες στις Θερμοπύλες δεν υποχώρησαν, για να παρασύρουν τους Πέρσες. Αυτοί δεν είχαν ανδρεία; |
|
18 |
ΛΑΧΗΣ |
Έχεις δίκιο. Ο ορισμός μου δεν καλύπτει όλες τις περιπτώσεις. Να ορίσω πάλι την ανδρεία: Ανδρεία είναι γενικά κάποια δύναμη της ψυχής που μας βοηθάει να υπομένουμε τα δύσκολα· είναι δηλαδή ένα είδος καρτερίας. |
|
19 |
ΣΩΚΡΑΤΗΣ |
Αυτός που πέφτει στα βαθιά και προσπαθεί να κολυμπήσει, χωρίς να ξέρει κολύμπι, είναι ανδρείος; |
|
20 |
ΛΑΧΗΣ |
Πρέπει να παραδεχθώ ότι είναι. |
|
21 |
ΣΩΚΡΑΤΗΣ |
Ασφαλώς όμως η δική του ανδρεία δεν είναι η ίδια με την ανδρεία εκείνου που κολυμπά στα βαθιά αλλά ξέρει και κολύμπι. Άρα, δεν είναι στον ίδιο βαθμό ανδρείοι… Κάτι μας διαφεύγει στον ορισμό που δώσαμε προηγουμένως. Τι λες Νικία; |
|
22 |
νικιασ |
Σε άκουσα κάποτε να λες, Σωκράτη, ότι ο καθένας είναι καλός σε όσα ξέρει, και κακός σε σ’ αυτά που δεν κατέχει. Άρα και η ανδρεία σκέφτομαι πως είναι κάποια σοφία, κάποια γνώση των θαρραλέων, και των δεινών, των κακών. |
|
23 |
ΛΑΧΗΣ |
Τότε δηλαδή και οι γιατροί είναι ανδρείοι, αφού στις αρρώστιες είναι αυτοί που ξέρουν τα κακά; Νομίζω ότι άλλο είναι η ανδρεία και άλλο η γνώση, η σοφία. |
|
24 |
νικιασ |
Αν όμως η ανδρεία είναι κάτι ξεχωριστό από τη γνώση, τότε και τα παιδιά που ορμούν στους κινδύνους από άγνοια έχουν ανδρεία; Δεν μπορώ να το δεχτώ αυτό. |
|
25 |
ΣΩΚΡΑΤΗΣ |
Ας θέσουμε λοιπόν σε νέα βάση τη συζήτηση. Παραδεχτήκαμε στην αρχή ότι η ανδρεία είναι κάποιο είδος αρετής. Η αρετή είναι γνώση των δεινών και των θαρραλέων. Τι είναι τα δεινά και τα θαρραλέα; θαρραλέα είναι όσα μας δίνουν θάρρος, τα καλά δηλαδή, και δεινά αυτά που μας προξενούν φόβο, δηλαδή τα κακά. Και βέβαια παίρνουμε θάρρος και φοβόμαστε για πράγματα που θα συμβούν. |
|
26 |
ΝΙΚΙΑΣ |
Συμφωνώ, Σωκράτη. |
|
27 |
ΣΩΚΡΑΤΗΣ |
Άρα ανδρεία σημαίνει να ξέρει κανείς τα πάντα, και τα καλά και τα κακά. Μα τότε, αυτός που τα ξέρει δε θα είναι και σοφός και ευσεβής, ενάρετος γενικά; Άρα η ανδρεία δεν είναι είδος αρετής αλλά η αρετή γενικά. |
|
28 |
ΝΙΚΙΑΣ |
Σωστά. |
|
29 |
ΣΩΚΡΑΤΗΣ |
Μα προηγουμένως παραδεχτήκαμε ότι η ανδρεία είναι ένα είδος της αρετής. |
|
30 |
ΝΙΚΙΑΣ |
Έτσι είναι. |
|
31 |
ΣΩΚΡΑΤΗΣ |
Άρα, τελικά δε βρήκαμε τι είναι ανδρεία. |
|
32 |
ΝΙΚΙΑΣ |
Θα πρέπει, λοιπόν, να ξανασυναντηθούμε, για να ξανασυζητήσουμε το θέμα. |
|
33 |
ΛΑΧΗΣ |
Στο μεταξύ όμως, εγώ θα συνιστούσα στους φίλους μας, Λυσίμαχο και Μελησία, να απευθύνονται, για θέματα των παιδιών τους, στο Σωκράτη, που και για μας αποδείχτηκε καλός δάσκαλος. |