|
«Δημοπρασία φιλοσόφων (ii)»
Ο Λουκιανός παρουσιάζει στο διάλογό του Βίων πρ?σις μία διαπόμπευση
όλων των φιλοσοφικών συστημάτων. Παρουσιάζεται ο Δίας να προκηρύσσει
δημοπρασία των φιλοσοφικών σχολών και των συστημάτων τους. Κήρυκας
στη δημοπρασία είναι ο Ερμής που κάθε φορά διαλαλεί την πραμάτειά
του και διαπραγματεύεται το τίμημα. Μέσα από τους κωμικούς διαλόγους
εμφανίζονται βασικά χαακτηριστικά της σκέψης των φιλοσόφων που
… δημοπρατούνται.
Βρες στο ακόλουθα απόσπασμα χαρακτηριστικά στοιχεία της φιλοσοφίας
του Ηράκλειτου και του Δημοκρίτου.
|
ΖΕΥΣ. –Πάρ’ τον από ‘κει· φέρε κανέναν άλλο· ή μάλλον, αυτούς
τους δυο, εκείνον από τα Άβδηρα που όλο γελάει [1] και τον άλλον
από την Έφεσο που κλαίει· και τους δυο μαζί θέλω να τους πουλήσω.
ΕΡΜΗΣ. — Ελάτε κάτω εσείς οι δυο και σταθείτε εδώ, στη μέση.
Δυο τέλειους βίους πουλάω, τους πιο σοφούς απ' όλους βγάζουμε
στο παζάρι.
ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ. — Μα τον Δία ! Τι αντίθεση ! ο ένας δεν σταματάει
να γελάει κι ο άλλος φαίνεται σαν κάποιον να πενθεί· τα δάκρυα
του τρέχουνε ποτάμι. Τι τρέχει με σένα, φίλε ; Γιατί γελάς;
ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ. — Και το ρωτάς; Όλα όσα κάνετε κι εσείς οι ίδιοι,
όλα αστεία μου φαίνονται.
ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ. — Τι λες εκεί; Μας κοροϊδεύεις όλους και θεωρείς
γελοία όλα όσα κάνουμε;
ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ. — Ναι, ακριβώς. Τίποτε σοβαρό δεν υπάρχει στον κόσμο:
ένα σύμπαν κενό· άπειρα άτομα μόνο πού φέρονται πότ' εδώ, πότ'
εκεί.
ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ. -Καθόλου δεν είναι έτσι· μάλλον εσύ είσαι κενός και
άπειρος στ' αλήθεια. Αναιδέστατε ! Δεν θα πάψεις λοιπόν να γελάς;
Κι εσύ, άνθρωπε μου, τι κλαις; Χίλιες φορές καλύτερα να μιλήσω
μαζί σου.
ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ. — Κλαίω, φίλε μου, γιατί τα ανθρώπινα είναι όλα
θλιβερά και αξιοθρήνητα και δεν υπάρχει τίποτε μη πρόσκαιρο
σ' αυτά. Γι' αυτό και οικτίρω τους ανθρώπους, γι' αυτό κλαίω·
τα τωρινά δεν τα θεωρώ σπουδαία και όσα είναι να συμβούν στο
μάλλον τα βλέπω πέρα ως πέρα λυπηρά και προβλέπω την ανάφλεξη
και την καταστροφή του σύμπαντος· γι' αυτά οδύρομαι και επειδή
τίποτε δεν μένει σταθερό, αλλά σαν σε μείγμα διάφορων ποτών
τα πάντα ανακατεύονται: χαρά και λύπη, γνώση και άγνοια, μεγάλο
και μικρό, πάνω και κάτω, όλα ίδια είναι· όλα γυρίζουν γύρω
γύρω και συναλλάζουν μες στο παιχνίδι του αιώνα.
ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ. — Αλλά τι είναι ο αιώνας;
ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ. — Παιδί που παίζει, ρίχνει τα ζάρια, τα σκορπίζει,
τα συναθροίζει.
ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ. - Και οι άνθρωποι τι είναι;
ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ. -Θεοί θνητοί.
ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ. - Και οι θεοί;
ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ. — Άνθρωποι αθάνατοι.
ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ. - Αινίγματα λες, άνθρωπέ μου, ή συνθέτεις γρίφους
; Ολόιδια σαν τον Λοξία μιλάς: τίποτε καθαρό δεν λες.
ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ. — Γιατί καθόλου δεν ενδιαφέρομαι για σας.
ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ. - Κι ούτε που θα βρεθεί άνθρωπος λογικός να σε αγοράσει.
ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ. - Κι εγώ σας δίνω εντολή όλοι μαζί να κλαίτε γοερά,
αγοραστές και μη.
ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ. - Αυτή η αρρώστια δεν απέχει και πολύ από τη μελαγχολία·
πάντως εγώ τουλάχιστον κανέναν από τους δυο δεν θα αγοράσω.
ΕΡΜΗΣ. — Απούλητοι μας μείνανε κι αυτοί.
|
| (Λουκιανού, Δημοπρασία Φιλοσόφων- Οι επανερχόμενοι στη ζωή
ή Ο ψαράς –Γράμμα στο Νιγρίνο, Ικαρομένιππος ή Υπερνέφελος ,
μτφρ. Αλόη Σιδέρη, Εκδόσεις Άγρα – Αθήνα 1999, σσ. 45-51) |
|