| Οι κυνικοί φιλόσοφοι,
που ακολουθούσαν τη διδασκαλία του Αντισθένη και του Διογένη,
πίστευαν ότι σκοπός του ανθρώπου πρέπει να είναι η απλή,
φυσική ζωή, η εγκράτεια, η αποχή από κάθε ηδονή και η περιφρόνηση
κάθε κοινωνικής και πολιτικής δέσμευσης.
Ο θεμελιωτής της θεωρίας, ο Αντισθένης πίστευε
ότι στόχος της ανθρώπινης ζωής είναι η ευδαιμονία.
Αυτήν μπορεί να επιτύχει ο άνθρωπος, αν χρησιμοποιήσει τη
φρόνησή του και φτάσει έτσι στην αρετή,
που δεν είναι τίποτε άλλο παρά η απαλλαγή από τη
λανθασμένη εκτίμηση των αγαθών της ζωής.
Για τους κυνικούς η αυτάρκεια, η απαλλαγή από ανάγκες και
πάθη, η απάρνηση κάθε ηδονής είναι η οδός που οδηγεί στην
αρετή και την πραγματική ευδαιμονία.
- Οι κυνικοί διακήρυτταν την επιστροφή στη
φύση και αρνούνταν τις υπάρχουσες μορφές
κοινωνικής οργάνωσης· αρνιόντουσαν λοιπόν στην πολιτεία
το δικαίωμα να επεμβαίνει με νόμους και περιφρονούσαν
τις κοινωνικές συμβάσεις. Πολλοί κυνικοί άρχισαν
να ζουν σα ζητιάνοι, χωρίς δική τους κατοικία, αρκούμενοι
σε ένα πιάτο φαΐ και μια απλή ενδυμασία (τον
τρίβωνα).
- Καταδίκαζαν τις κοινωνικές διακρίσεις σε ελεύθερους
και δούλους, τονίζοντας ότι ο σοφός παραμένει ελεύθερος
ακόμη και στη σκλαβιά.
- Πίστευαν ότι ο σοφός δεν πρέπει να ασχολείται
με την πολιτική, ούτε να θεωρεί ότι έχει πατρίδα,
γιατί είναι πολίτης του κόσμου ολόκληρου· γι’ αυτό
το λόγο δε μένανε ποτέ σε μια πόλη, αλλά ταξίδευαν
διαρκώς από το ένα μέρος στο άλλο και καταδίκαζαν
τον πόλεμο ως μέσο επίλυσης των διαφορών· οι κυνικοί
και αργότερα οι στωικοί είναι αυτοί που διακήρυξαν
ότι ολόκληρος ο κόσμος είναι μια πολιτεία και οι
άνθρωποι αδέλφια (κοσμοπολιτισμός).
- Καταφέρονταν εναντίον της καθιερωμένης θρησκείας,
θεωρώντας άχρηστους τους ναούς, τις τελετουργίες
κτλ. Δέχονταν ότι στην πραγματικότητα υπάρχει ένας
μόνο θεός και μόνο με τη λατρεία της αρετής μπορούν
οι άνθρωποι να τον πλησιάσουν.
- Χλευάζανε κάθε συνήθεια και κοινωνική σύμβαση,
κάθε παραδεδομένη αξία, π.χ. την έννοια της ντροπής
(γι’ αυτό άλλωστε και αποκλήθηκαν κύνες=
σκυλιά και η λέξη κυνισμός
είναι ακόμη και σήμερα συνώνυμη με την έλλειψη ντροπής
και αισχύνης). Όμως οι κυνικοί φροντίζανε αυτούς
που η κοινωνία είχε απορρίψει και βρίσκανε (όπως
ο Κράτης) λόγια παρηγοριάς για όσους υποφέρανε.
|
|
|
