Ο άνθρωπος αποτελείται από ύλη (σώμα) και ψυχή. Το σώμα είναι κάτι σαν βαρίδι που τον εμποδίζει στην κίνησή του προς τα πάνω και τον δυσκολεύει στην προσπάθειά του να φτάσει στη θέαση του Ενός. Οι επιθυμίες του για υλικά αγαθά, οι φόβοι του τα ενδιαφέροντά του τον καθηλώνουν στην κατώτατη βαθμίδα ύπαρξης, το φυσικό κόσμο.
Μέσω της φιλοσοφίας μπορεί ο άνθρωπος να φτάσει στη σύλληψη του Νου και των Ιδεών, όχι όμως του Ενός. Το Εν δεν μπορεί να το γνωρίσει, μπορεί μόνο απελευθερωμένος από την ύλη, σε εξαιρετικές στιγμές, στιγμές έκστασης (<εξίσταμαι= βγαίνω από …) να ενωθεί μαζί του. Αυτή η ένωση επιτυγχάνεται από τους ανθρώπους που είναι καθαροί στο σώμα και την ψυχή (κάθαρση). Στην κατάσταση της έκστασης και της ένωσης με το θείο, ο ίδιος ο Πλωτίνος –σύμφωνα με το βιογράφο του Πορφύριο- έφτασε μόνο τέσσερις φορές σε ολόκληρη τη ζωή του.
Στο Εν μπορεί να μας οδηγήσει όπως και στον Πλάτωνα, ο έρωτας και η τέχνη. Ο έρωτας, αν ξεπεράσουμε το σωματικό και αναχθούμε στο πνευματικό, και η τέχνη (ιδίως η μουσική), αν ξεπεράσουμε τον κόσμο των αισθητών και βυθιστούμε στην ομορφιά.
Ο Πλωτίνος δε συνιστούσε την απομάκρυνση του ανθρώπου από την πρακτική ζωή και την πολιτική· αντιθέτως πίστευε ότι ο ενάρετος άνθρωπος δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποφύγει να εκτελεί τα καθήκοντά του, επεσήμαινε όμως παράλληλα τον κίνδυνο να δημιουργήσει εξαρτήσεις και δεσμά. Οι αρετές ιεραρχούνται και αυτές σε τρεις κατηγορίες (από την κατώτερη στην ανώτερη):