Γεννήθηκε στην Αίγυπτο και σε ηλικία είκοσι οκτώ ετών βρέθηκε στην Αλεξάνδρεια να παρακολουθεί μαθήματα διάσημων φιλοσόφων της εποχής. Η διδασκαλία τους όμως δεν τον ικανοποιούσε, μέχρις ότου γνώρισε τον Αμμώνιο Σακκά, κοντά στον οποίο μαθήτευσε έντεκα περίπου χρόνια. Μετά το θάνατο του δασκάλου του ακολούθησε τον αυτοκράτορα Γορδιανό Γ΄ στην εκστρατεία του εναντίον της Περσίας, θέλοντας να έλθει σε επαφή με σοφούς της Περσίας και της Ινδίας. Η εκστρατεία αυτή όμως είχε άδοξο τέλος και ο Γορδιανός φονεύθηκε από τον αρχηγό των πραιτωριανών του, το Φίλιππο. Ο Πλωτίνος κατέφυγε στην Αντιόχεια αρχικά και αργότερα στη Ρώμη (244 μ.Χ.), όπου ίδρυσε φιλοσοφική σχολή, στην οποία δίδαξε είκοσι πέντε περίπου χρόνια.
Η σχολή του απέκτησε γρήγορα μεγάλη φήμη κυρίως λόγω της πολυμάθειας του Πλωτίνου αλλά και του ασκητικού τρόπου ζωής του. Μαθητές του έγιναν μέλη της ρωμαϊκής αριστοκρατίας και ήταν τέτοια η εμπιστοσύνη που ενέπνεε, ώστε σε αυτόν εμπιστεύονταν την κηδεμονία πλούσιων ορφανών παιδιών. Ο Πλωτίνος διαχειριζόταν με τέτοια τιμιότητα τις περιουσίες των ορφανών και φρόντιζε με τόση αγάπη γι’ αυτά, ώστε το σπίτι του ήταν γεμάτο από αυτά. Μαθητές του υπήρξαν και ο αυτοκράτορας Γαλλιηνός και η γυναίκα του Σαλωνίνα. Μάλιστα υπήρξε η σκέψη να ιδρυθεί στην Καμπανία μια πόλη που θα ονομαζότανε Πλατωνόπολη και όπου θα εφαρμοζόντουσαν οι αρχές της πλατωνικής πολιτείας. Το σχέδιο όμως αυτό ματαιώθηκε μετά από επέμβαση των συμβούλων του αυτοκράτορα.
Ο Πλωτίνος άρχισε σε ηλικία πενήντα περίπου ετών να καταγράφει τις απόψεις του και, επειδή είχε πρόβλημα με τα μάτια του, ανέλαβε ο μαθητής του Πορφύριος να επιμεληθεί και να εκδώσει τα έργα του. Ο Πορφύριος τα χώρισε σε Εννεάδες, δηλαδή σε έξι ομάδες που αποτελούνταν από εννέα βιβλία η καθεμία, και αυτόν τον τίτλο χρησιμοποιούμε μέχρι σήμερα για το έργο του Πλωτίνου.