Γεννήθηκε στην Παλαιστίνη και το όνομά του ήταν Μάλχος, που αργότερα αποδόθηκε στα ελληνικά ως Πορφύριος. Νεαρός, παρακολούθησε μαθήματα φιλοσοφίας στην Αθήνα από το 262/3 όμως εγκαταστάθηκε στη Ρώμη και έγινε ο πιο αφοσιωμένος και αγαπητός μαθητής του Πλωτίνου. Ανέλαβε μάλιστα την επιμέλεια και την έκδοση του έργου του δασκάλου του, που τελικά εκδόθηκε μετά το 300 μ.Χ.
Ο ίδιος ο Πορφύριος δε φαίνεται να είχε πρωτότυπη φιλοσοφική σκέψη. Ήταν όμως επιμελής, φιλομαθής και πολυγραφότατος. Περίφημο ήταν το βιβλίο του Κατά Χριστιανών που κάηκε το 448 μετά από εντολή των αυτοκρατόρων Θεοδοσίου Β΄ και Βαλεντιανού.
Ασχολήθηκε με το σχολιασμό των έργων του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη· το έργο του Εισαγωγή εις τας Αριστοτέλους κατηγορίας ή Περί των πέντε φωνών άσκησε τεράστια επίδραση στη μεσαιωνική φιλοσοφία και μεταφράστηκε στα λατινικά, συριακά, αρμενικά και αραβικά.
Ο Πορφύριος επέμεινε περισσότερο στην πρακτική πλευρά της νεοπλατωνικής φιλοσοφίας· συνιστούσε αποχή από κάθε είδους ηδονή, από διασκεδάσεις και από τη σαρκική επαφή, προκειμένου να γίνει δυνατή η ενατένιση του θείου. Έτσι, αν και μεγάλος αντίπαλος του Χριστιανισμού, οι απόψεις του και οι συμβουλές του δε διαφέρουν πολύ από αντίστοιχες απόψεις χριστιανών ασκητών.