| Οι στωικοί αποδέχονται
ότι ο άνθρωπος είναι ον κοινωνικό, άρα
οφείλει και μέσα στην κοινωνία να επιδείξει την αρετή του.
Καθήκον του ανθρώπου είναι να
ενεργεί σύμφωνα με τη φύση, άρα σύμφωνα με τους ηθικούς
κανόνες. Αυτό που έχει αξία δεν είναι να εκτελούμε απλώς
τα καθήκοντά μας, επειδή είμαστε αναγκασμένοι (π.χ. γιατί
φοβόμαστε το νόμο), αλλά επειδή αυτό αισθανόμαστε ότι είναι
το σωστό, ενσυνείδητα δηλαδή και με αγαθή προαίρεση.
Χρέος του ανθρώπου είναι να επιτελεί και τα καθήκοντά του
απέναντι στην πολιτεία. Όταν όμως διαπιστώσει ότι διακινδυνεύει
η ηθική του ακεραιότητα, τότε θα προτιμήσει να αποσυρθεί,
για να διατηρήσει την αταραξία του. Δε θα προσαρμοστεί στο
κοινωνικό περιβάλλον, δε θα εξομοιωθεί με τους πολλούς,
που είναι έρμαιο των παθών τους.
Ο ενάρετος άνθρωπος ποτέ δε θα θυσιάσει τις ηθικές του αρχές.
Εν ανάγκη θα προτιμήσει να αποχωρήσει εκούσια από τη ζωή,
παρά να συμβιβαστεί σε ζητήματα ηθικής.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι πρώτος ο Ζήνωνας εισήγαγε την
έννοια του «καθήκοντος» στην ελληνική φιλοσοφία, μόνο που
η σημασία της δεν ταυτίζεται απόλυτα με τη σημασία που δίνουμε
σήμερα στη λέξη. Για τους στωικούς «καθήκοντα» ήταν οι λειτουργίες
ενός λογικού όντος. Καθήκον π.χ. για τον άνθρωπο είναι να
αποκτά όσα πράγματα είναι σύμφωνα με τη φύση του και να
απορρίπτει όσα δεν είναι.
|

|