Γιος του Σενέκα του πρεσβύτερου, που ήταν ρητοροδιδάσκαλος. Γεννήθηκε στην Κορδούη (Κόρντοβα) της Ισπανίας . Παιδί ακόμη ήλθε στη Ρώμη και σπούδασε ρητορική και φιλοσοφία. Ασχολήθηκε με τα κοινά και έφτασε στο αξίωμα του συγκλητικού και του ταμία. Είχε αποχτήσει μεγάλη φήμη ως ρήτορας, γεγονός που προξένησε το φθόνο του αυτοκράτορα Καλιγούλα και το 39 μ.Χ. μόλις και γλίτωσε την καταδίκη σε θάνατο.
Ο αυτοκράτορας Κλαύδιος του ανέθεσε το 49 μ.Χ. την εκπαίδευση του θετού γιου του, του Νέρωνα. Όταν ο Νέρωνας έγινε αυτοκράτορας, το 54 μ.Χ., ο Σενέκας κατέλαβε το αξίωμα του αυτοκρατορικού συμβούλου. Υπό την καθοδήγηση του Σενέκα και του αρχηγού των πραιτωριανών, Βούρρου, ο Νέρωνας διοίκησε με σωφροσύνη την αυτοκρατορία επί οκτώ χρόνια.
Όμως –ιδίως μετά το θάνατο του Βούρρου, το 62 μ.Χ.- ο Νέρων άρχισε να γίνεται αυταρχικός και να επιδεικνύει τυραννική συμπεριφορά. Ο Σενέκας παραιτήθηκε το 62 μ.Χ. και αποσύρθηκε από τη Ρώμη. Το 65 μ.Χ. συμμετείχε στην συνωμοσία του Πίσωνα εναντίον του Νέρωνα και μετά την αποτυχία της αναγκάστηκε να αυτοκτονήσει.
Ο Σενέκας κατηγορήθηκε ότι, αν και δίδασκε τις ηθικές αρχές, εντούτοις έκλεισε τα μάτια μπροστά στις αγριότητες του Νέρωνα, όταν αυτός δολοφόνησε τα ετεροθαλή αδέλφια του και την ίδια του τη μάνα, την Αγριππίνα. Κατηγορήθηκε επίσης, διότι, μολονότι δίδασκε την ολιγάρκεια και την ταπεινοφροσύνη, συγκέντρωσε τεράστια προσωπική περιουσία. Προς υπεράσπισή του μπορεί να ειπωθεί ότι προσπάθησε πάντα να κάνει το καλό και να καθοδηγήσει σωστά το Νέρωνα, έστω κι αν αυτό στάθηκε αδύνατο.
Ήταν πολυμαθέστατος και πολυγράφος. Ασχολήθηκε όχι μόνο με τη φιλοσοφία, αλλά και με τις φυσικές επιστήμες και τη λογοτεχνία.