Όπως ο Θαλής και ο Αναξίμανδρος έτσι και ο τρίτος Μιλήσιος φιλόσοφος, ο Αναξιμένης, επεδίωξε να προσδιορίσει την αρχή του κόσμου. Το πρωταρχικό στοιχείο του κόσμου σύμφωνα με τον Αναξιμένη είναι ο αέρας, που με τη βαθμιαία συμπύκνωσή του δημιουργεί το νερό, τη γη και το λίθο, ενώ με την αραίωσή του δημιουργεί τη φωτιά.
Ο Αναξιμένης έγραψε επίσης ότι από τον αέρα προήλθαν «οι θεοί και τα θεία»· είναι λοιπόν πιθανό ότι άσκησε κριτική στην παραδοσιακή θρησκεία.

ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΤΟΥ ΑΝΑΞΙΜΕΝΗ
Ο Αναξιμένης προσπάθησε με γνήσιο ορθολογικό και επιστημονικό πνεύμα να ερευνήσει και να επιλύσει τα προβλήματα του φυσικού κόσμου. Εξάλλου ήταν ο πρώτος που διατύπωσε το νόμο της μετατροπής της ποσότητας σε ποιότητα με τη θεωρία του για τη μετατροπή του αέρα στα διάφορα στοιχεία (φωτιά, νερό, κτλ.) ανάλογα με το βαθμό της πύκνωσης ή της αραίωσής του.

Ο ΑΝΑΞΙΜΕΝΗΣ ΩΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΟΣ
Πίστευε ότι η γη είναι επίπεδη και στηρίζεται στον αέρα. Θεώρησε ότι το ίδιο συμβαίνει και με τα άλλα άστρα που είναι πύρινα και κινούνται από τη δύναμη του αέρα. Έλεγε ότι ανάμεσα στα άστρα υπάρχουν και άλλα ουράνια σώματα σαν τη γη, που όμως είναι αόρατα.
Ήταν πιθανόν ο πρώτος που διατύπωσε την άποψη ότι η σελήνη παίρνει το φως της από τον ήλιο.

Ο ΑΝΑΞΙΜΕΝΗΣ ΩΣ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΟΣ
Όπως και ο Αναξίμανδρος έτσι και ο Αναξιμένης προσπαθούσε να εξηγήσει ορθολογικά τα μετεωρολογικά φαινόμενα, όπως τη βροχή, το χαλάζι και το χιόνι.