Διδακτικοί στόχοι: Οι μαθητές:

• να εντοπίσουν πλοηγούμενοι στο διαδίκτυο, να παρουσιάσουν και να προβληματιστούν για τις αιτίες του προβλήματος της υποβάθμισης του εδάφους του πλανήτη
• να εξοικειωθούν με τη χρήση επεξεργαστή κειμένου και την πλοήγηση και την αναζήτηση πληροφοριών
• να εξοικειωθούν στη διατύπωση απόψεων που υποστηρίζονται από τεκμηριωμένα επιχειρήματα.
• να προβληματιστούν για τις αιτίες της υποβάθμισης του εδάφους του πλανήτη (ανθρώπινες δραστηριότητες που συμβάλλουν στη ρύπανση, στη μείωση της γονιμότητας του εδάφους, στο πρόβλημα της αλμυρότητας του εδάφους στις περιοχές που είναι κοντά στη θάλασσα, στη δημιουργία πλημμυρών και καταστροφών στις αστικές περιοχές)

Στη δραστηριότητα 3 οι Μ εκφράζουν τις απόψεις τους για τις αιτίες της υποβάθμισης του εδάφους σε πολλές περιοχές του πλανήτη.

Στη δραστηριότητα 4 οι Μ καλούνται να πλοηγηθούν στο διαδίκτυο για να εντοπίσουν και να καταγράψουμε σε ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΤΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ τις αιτίες της υποβάθμισης του εδάφους του πλανήτη.

«Η ρύπανση του εδάφους
Η ρύπανση του εδάφους δημιουργείται κυρίως από την χρήση ορισμένων τεχνικών της σύγχρονης γεωργίας, όπως τα χημικά λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα. Τα χημικά λιπάσματα αυξάνουν την παραγωγή σε μεγάλο βαθμό, αλλά περιέχουν ίχνη από τοξικά μέταλλα και μεταλλοειδή τα οποία παραμένουν στο έδαφος και συσσωρεύονται στους επιφανειακούς ορίζοντες, ιδιαίτερα στις περιοχές κοντά στις ρίζες. Ακόμα τα εδάφη είναι εκτεθειμένα στους ρύπους που δημιουργούνται στην ατμόσφαιρα και οι οποίοι καταλήγουν σε αυτά με τις βροχές. Στην συνέχεια οι ρύποι οι οποίοι δημιουργούνται στο έδαφος ή απλά διέρχονται από αυτό, καταλήγουν αργά ή γρήγορα στην υδατόσφαιρα και
μέσω τον επιφανειακών και υπόγειων υδάτων στις θάλασσες. Έτσι λοιπόν η ρύπανση του εδάφους είναι στενά συνδεδεμένη με την ρύπανση των χερσαίων υδάτων και των θαλασσών.
Τέλος τα οικιακά απόβλητα όπως τα πλαστικά κουτιά ,τα γυάλινα μπουκάλια και άλλα υλικά τα οποία αποδομούνται πολύ αργά ή καθόλου καθώς και τα βιομηχανικά τοξικά απόβλητα τα οποία πετιούνται σε αστικές ή υπαίθριες περιοχές προκαλούν ρύπανση των εδαφών αλλά και υποβαθμίζουν την αισθητική του περιβάλλοντος γενικότερα.»
Πηγή: http://1tee-volou.mag.sch.gr/ecology/polution.htm#10

«Αλάτωση
Ως αλάτωση ορίζεται η συσσώρευση στο έδαφος υδατοδιαλυτών αλάτων του νατρίου, του μαγνησίου και του ασβεστίου με αποτέλεσμα τη σοβαρή μείωση της εδαφικής γονιμότητας.
Η διαδικασία αυτή συχνά συνδέεται με την άρδευση δεδομένου ότι το χρησιμοποιούμενο νερό περιέχει πάντα ποικίλες ποσότητες αλάτων, ιδίως μάλιστα στις περιοχές όπου οι χαμηλές βροχοπτώσεις, η υψηλόρυθμη εξάτμιση-διαπνοή ή τα χαρακτηριστικά της υφής του εδάφους παρεμποδίζουν την απόπλυση των αλάτων που ως εκ τούτου συγκεντρώνονται εν συνεχεία στις επιφανειακές στιβάδες του εδάφους. Η άρδευση με νερό υψηλής περιεκτικότητας σε άλατα επιδεινώνει δραματικά το πρόβλημα αυτό. Στις παράκτιες περιοχές η αλάτωση συχνά συνδέεται και με την υπέρμετρη άντληση υπογείων υδάτων (λόγω κλιμάκωσης του εξαστισμού και της βιομηχανικής και γεωργικής ζήτησης) με αποτέλεσμα να χαμηλώνει ο υδροφόρος ορίζοντας και να διευκολύνεται η είσοδος θαλασσίου ύδατος. Στις βόρειες χώρες η συντήρηση του οδικού συστήματος κατά τη χειμερινή περίοδο με άλατα μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αλάτωση.»
Πηγή: Ευρωπαϊκή Ένωση
http://eur-lex.europa.eu/smartapi/cgi/sga_doc?smartapi!celexplus!prod! DocNumber&lg=el&type_doc=COMfinal&an_doc=2002&nu_doc=179

Διάβρωση στις χώρες μέλη της ΕΕ που διαθέτουν ακτογραμμή:

Πηγή: http://www.medsos.gr/content/view/242/92/

Μια αναλυτική ενημέρωση των διαδικασιών εδαφικής υποβάθμισης (διάβρωση, υποβάθμιση της οργανικής ύλης, συμπίεση, αλάτωση, κατολισθήσεις, ρύπανση, σφράγιση, μείωση της βιοποικιλότητας) μπορείτε να βρείτε στην ηλεκτρονική διεύθυνση:
http://ec.europa.eu/environment/soil/pdf/sec_2006_1165_el.pdf

Στο 2ο βήμα οι μαθητές μελετούν το κείμενο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος με τίτλο “Η συνεχής υποβάθμιση των παράκτιων περιοχών της Ευρώπης απειλεί την ποιότητα της ζωής μας”. Στη συνέχεια με βάση τις αναζητήσεις τους στο διαδίκτυο και το κείμενο που μελέτησαν πραγματεύονται τα ακόλουθα ζητήματα:

• Καταγράφουν ανθρώπινες δραστηριότητες που συμβάλλουν στη ρύπανση του εδάφους.
• Καταγράφουν ανθρώπινες δραστηριότητες που συμβάλλουν στη μείωση της γονιμότητας του εδάφους.
• Καλούνται να διατυπώσουν τις απόψεις τους για το πώς μπορεί να δημιουργείται το πρόβλημα της αλμυρότητας του εδάφους στις περιοχές που είναι κοντά στη θάλασσα.
• Συζητούν για τις αιτίες δημιουργίας πλημμυρών και καταστροφών στις αστικές περιοχές.