Η Ομηρική κοινωνία

Διαβάζοντας την Ιλιάδα και την Οδύσσεια βλέπουμε πως πουθενά οι Αχαιοί, οι Δαναοί, οι Αργείοι, δηλαδή οι λαοί που αναφέρονται και περιγράφονται τα έθιμά τους και οι βιοτικές συνθήκες τους, δεν είναι οργανωμένοι σε Κράτος. Ούτε στρατός μόνιμος υπάρχει, ούτε εκτελεστική ή νομοθετική εξουσία, ούτε ατομική ιδιοκτησία, ούτε θεσμοί γενικώς που να δείχνουν πως οι λαοί αυτοί πέρασαν σε ανώτερο στάδιο εξέλιξης.

Η κοινωνία στα παμπάλαια εκείνα χρόνια ήταν οργανωμένη με βάση το γένος. Υπήρχαν δηλαδή ομάδες, οι οποίες είχαν αρχηγούς που τους έλεγαν βασιλείς, γέροντες, άνακτες και οι οποίοι κατοικούσαν σε περιφέρειες, περιτειχισμένες γύρω-γύρω με κάστρα εξαιτίας των ληστρικών επιδρομών. Οι άνακτες ή βασιλείς ή γέροντες ήταν οι αρχηγοί, δεν είχαν όμως την εξουσία που έχουν οι μονάρχες στα μεταγενέστερα χρόνια. Η θέλησή τους δεν ήταν απόλυτη. Σε καιρους πολέμου και επιδρομών είχαν μεγαλύτερη δικαιοδοσία, σε καιρό ειρήνης όμως τα δικαιώματά τους ήταν περιορισμένα. Όταν επρόκειτο να πάρουν σοβαρές αποφάσεις καλούσαν το λαό και στις λαοσυνάξεις αυτές παίρνονται από κοινού οι αποφάσεις. Ακόμα και η δουλεία δεν είχε τη μορφή που πήρε στην Ελλάδα από τον Η' αιώνα και εξής. Οι δούλοι δεν ήταν σκλάβοι με την πραγματική σημασία της λέξης. Ήταν παραγιοί και ψυχογιοί του αρχηγού της οικογένειας. Το ίδιο και οι σκλάβες, ήταν ψυχοκόρες και παραδουλεύτρες. Η εργασία γινόταν από κοινού από όλα τα μέλη του γένους. Ακόμα και οι βασιλείς και οι άνακτες δούλευαν. Ο Οδυσσέας έφτιαξε μόνος του το κρεβάτι του. Ο Τηλέμαχος καταπιανόταν με δουλειές του χεριού. Η Ναυσικά έπλενε τα ρούχα της μαζί με τις δούλες στο ποτάμι. Το ίδιο γινόταν και στα αμπέλια και στα χωράφια. Και εκεί πήγαιναν όλοι μαζί και δούλευαν. Δεν υπάρχουν αφέντες και εργάτες.

Γενικά, η ομηρική κοινωνία ήταν απλή στη δομή και την οργάνωσή της. Οι άνθρωποι πονούν, γλεντούν, πολεμούν, αγαπούν, δημιουργούν σε κλίμα γενικής ηρεμίας.