Ένα από τα κύρια θέματα, τα οποία διαπραγματεύεται η Οδύσσεια, είναι ο νόστος. Γι' αυτό και το ομηρικό αυτό έργο θεωρήθηκε και θεωρείται η «μήτρα» του νόστου, δηλαδή το έργο που κυρίως προβάλλει την έννοια αυτή. Μετά από πολύχρονη απουσία στην Τροία και από πολύχρονη περιπλάνηση ο Οδυσσέας, ο ήρωας του έργου, καταφέρνει να φτάσει στην πατρίδα του, την Ιθάκη και, αφού αποκαταστήσει εκεί την τάξη, να περάσει σ' αυτήν τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του.

Ωστόσο, ο νόστος του κεντρικού ήρωα δεν είναι ο μόνος που παρουσιάζεται στην Οδύσσεια. Ο Νέστορας, ο Αγαμέμνονας και ο Μενέλαος επίσης βιώνουν τους δικούς τους νόστους, τη δική του ο καθένας προσπάθεια επιστροφής στην πατρίδα του. Οι μικρότεροι αυτοί νόστοι της Οδύσσειας αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όχι μόνο ως θεματικό περιεχόμενο, αλλά και σε αντιπαραβολή με τον Οδυσσειακό νόστο, καθώς μας βοηθούν να ιεραρχήσουμε την προσπάθεια επιστροφής του Οδυσσέα, να την ερμηνεύσουμε και να την κατανοήσουμε πληρέστερα.

Και η Ιλιάδα, όμως, έχει να παρουσιάσει τους δικούς της νόστους. Πρόκειται για την επιστροφή των ηρώων-πολεμιστών από το πεδίο της μάχης στο χώρο διαφυγής και προστασίας: στο ναυτικό στρατόπεδο για τους Αχαιούς και στην τειχισμένη πόλη τους για τους Τρώες.