Οι σχέσεις ανάμεσα στον Όλυμπο και τη γη

«Ενώ οι άνθρωποι ζουν τη ζωή τους, περισσότερο ή λιγότερο ευτυχισμένοι ή με φροντίδες, οι θεοί αντίθετα ζουν δυστυχισμένοι με τη σκέψη τους στραμμένη στο τι κάνουν οι άνθρωποι. Ελκύονται και γοητεύονται από τις υποθέσεις του γήινου κόσμου. Ξέρουμε καλά πως σε διάφορες περιόδους της ιστορίας αντιτιθέμενες μεταξύ τους απόψεις για τα ουράνια πράγματα έχουν προκαλέσει στη γη καταστρεπτικές διαμάχες, καταδίκες, διωγμούς. Στην αρχαία Ελλάδα, ακόμη και εποχές μεταγενέστερες από την ομηρική, δε συνέβη ποτέ κάτι παρόμοιο: οι λίγες περιπτώσεις καταδικαστικών αποφάσεων για θρησκευτικούς λόγους προήλθαν ουσιαστικά από πολιτικούς λόγους. Στον Όμηρο όμως συμβαίνει να βρίσκονται οι θεοί συνεχώς σε αντίθεση εξαιτίας των ανθρώπων. Δεν ήταν δυνατό να γίνει διαφορετικά. Ο κόσμος των θεών δεν μπορεί να υπάρξει από μόνος του. Οι πράξεις των ανθρώπων οφείλονται σε διάφορα αίτια, δηλαδή οι άνθρωποι δρουν κινούμενοι ή από καθαρά ανθρώπινες αιτίες ή από ωθήσεις που θεωρούνται ανώτερες, θεϊκές. Για τους θεούς δεν μπορούν να υπάρχουν ανώτερες ωθήσεις, κι οι πράξεις τους, λογικές ή παράλογες, πάντα ρυθμίζονται απ' αυτά που συμβαίνουν στη γη. Δεν μπορούμε να τους φανταστούμε σαν ευτυχισμένες υπάρξεις, τελείως αποκομμένες από τη γη».


Fausto Codino, Εισαγωγή στον Όμηρο, σσ. 194-195, εκδόσεις Παπαδήμα
Αθήνα 1999