Η Μήνις και η Ύβρις στον Όμηρο


Η θεά Νέμεσις

Δύο από τις βασικότερες έννοιες των ομηρικών επών είναι η μήνις και η ύβρις.

Η μήνις, ο θυμός, ο χόλος, όπως φαίνεται και από τον πρώτο στίχο της Ιλιάδας, είναι το κύριο θέμα του έργου. Αυτός ο θυμός υπήρξε καθοριστικός παράγοντας, όχι μόνο για τη μοίρα του ίδιου του Αχιλλέα, αλλά και για τη μοίρα της Τροίας. Εξάλλου, η μήνις αυτή είχε την εστία της, όχι μόνο στην απερίσκεπτη και άδικη προσβολή, που έκανε ο Αγαμέμνων στον Αχιλλέα, αλλά και στο χαρακτήρα του ίδιου του Αχιλλέα, ο οποίος κυριεύθηκε από μανία για εκδίκηση.

Όσο για την ύβρι είναι σημαντική έννοια, η κλίμακα της οποίας ακολουθεί την εξής πορεία:

Άτη: Νοητική συσκότιση, τύφλωση του νου που οδηγεί στη ύβρι

Ύβρις: Υπέρβαση των ανθρωπίνων δυνατοτήτων και προσβολή του θείου, γεγονός που προκαλεί τη νέμεσι.

Νέμεσις: Θεϊκή οργή που οδηγεί στην τιμωρία του θνητού.

Τίσις: Θεϊκή τιμωρία.

 


Αχιλλέας και Αγαμέμνονας φιλονικούν