Πάγος και υδρόβια ζωή

Η συμπεριφορά του νερού κατά τη διαστολή του έχει ως συνέπεια την παγερή περίοδο του χειμώνα να παγώνει μόνο η επιφάνεια των λιμνών, των ποταμών ή των καναλιών. Σε θερμοκρασία 0 ^oC το νερό της επιφάνειας αρχίζει να μετατρέπεται σε πάγο και επειδή ο πάγος έχει μικρότερη πυκνότητα από το νερό επιπλέει. Αν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος παραμένει μικρότερη από 0 ^oC, το στρώμα του πάγου γίνεται παχύτερο, καθώς σταδιακά όλο και περισσότερο νερό παγώνει από την επιφάνεια προς τον πυθμένα.
Κάτω από το στρώμα του πάγου η θερμοκρασία του νερού είναι γύρω στους 4 ^oC. Επίσης, το στρώμα του πάγου που υπάρχει στην επιφάνεια λειτουργεί σα μόνωση και έτσι ελαττώνει ακόμα περισσότερο την απώλεια θερμότητας από το νερό. Το γεγονός αυτό έχει μεγάλη σημασία για τη διατήρηση της υδρόβιας ζωής στον πυθμένα των λιμνών (ή των ποταμών), όταν παγώνει η επιφάνειά τους το χειμώνα. Αν, όμως, ο χειμώνας είναι ιδιαίτερα δριμύς, θα παγώσει σιγά-σιγά όλο το νερό με καταστροφικό αποτέλεσμα για την υδρόβια ζωή - με παρόμοιο τρόπο που το νερό παγώνει σε μία σακούλα με νερό ή στην παγοθήκη στην κατάψυξη του ψυγείου μας.