Η ιστορία της στάμνας ξεκινά σχεδόν 6000 χρόνια  π.Χ., όταν κατασκευάστηκε για τη φύλαξη, τη μεταφορά και το σερβίρισμα νερού, κρασιού ή λαδιού. Η λέξη στάμνα προέρχεται από το αρχαίο κεραμικό αγγείο στάμνο (αμφορέα). Η ρίζα της λέξης είναι το ρήμα ίστημι, επειδή ο στάμνος μπορούσε να στέκεται όρθιος. Η πρώτη ύλη για την κατασκευή μιας στάμνας ή ενός κανατιού είναι το κόκκινο ή κίτρινο αργιλόχωμα (πηλός), το οποίο είναι κατάλληλο λόγω της πλαστικότητάς του όταν αναμειγνύεται με νερό, της συστολής του όταν στεγνώνει και της σκλήρυνσής του όταν ψήνεται.  Ο πηλός που χρησιμοποιείται για την κατασκευή της στάμνας πρέπει να έχει μεγάλη διαπερατότητα, για να «ιδρώνει» και να «αερίζεται» η στάμνα. Με άλλα λόγια να «ιδρώνει» η επιφάνεια της στάμνας από τη συμπύκνωση των υδρατμών του αέρα και με την εξάτμισή τους να ψύχεται, ώστε να διατηρείται δροσερό το περιεχόμενό της. Μέχρι και τα μέσα του 20ού αιώνα η στάμνα έπαιζε σημαντικό ρόλο στη ζωή των ανθρώπων σε όλη την Ελλάδα. Σήμερα, οι στάμνες και τα κανάτια έχουν γίνει περισσότερο μουσειακά αντικείμενα παρά αντικείμενα καθημερινής χρήσης. 

 Στάμνες από τη Χαλκίδα και τη Ρόδο και κανάτι από την Αίγινα. 

 Η δημιουργία μιας στάμνας στον τροχό του αγγειοπλάστη.